- پیش گفتار 1
- 1.تبیین موضوع 5
- فصل اول: کلیات 5
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 5. مفهوم شناسی 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- 1. فطری بودن 14
- اشاره 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- اشاره 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- اشاره 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- اشاره 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- د) رشوه خواری 88
- ج) کم فروشی 88
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- ه_ ) احتکار 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- اشاره 101
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
گرفت. در حقیقت، رسول اکرم صلی الله علیه و آله با این کار، رهبر آینده نظام سیاسی را
انتخاب کرد و پایه های خلافت منصوصه وی را استوار ساخت و حکومت
اسلامی و زعامت مسلمانان را به دست باکفایت ترین فرد پس از خود سپرد.
به این ترتیب، حضرت علی علیه السلام به عنوان ولیّ خدا و جانشین رسول خدا صلی الله علیه و آله از
هر گونه خطا و اشتباه، مصون و معصوم و پیروی و اطاعت از فرمان و ولایت وی بدون قید و شرط واجب است (1) و سرپیچی از فرمان ایشان که ضامن
سعادت و خیر دنیا و آخرت است، گمراهی آشکار است.
5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری
از دیگر اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی، استکبارستیزی است.
سیره پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و وقایع دوران رسالت آن حضرت، نشان دهنده تلاش
بسیار ایشان برای براندازی کفر و شرک است. مبارزه با استبداد و استثمار، از
جمله مهم ترین برنامه های سیاسی پیامبر گرامی اسلام بود.
آن حضرت حتی پیش از برانگیخته شدن به رسالت نیز با زورگویی و
بی عدالتی مخالفت و مبارزه می کرد. نقل است حضرت محمد صلی الله علیه و آله در دوران
جاهلیت، با گروهی که آنها نیز از ستم و بی عدالتی رنج می بردند، برای دفاع از
ستم دیدگان و گرفتن حق آنان از ستمگران، هم پیمان شد. این پیمان که در
خانه عبداللّه بن جدعان، از بزرگان مکه بسته شد، پیمان «حلف الفضول» نام
گرفت. پیامبر خدا پس از رسالت همواره از این پیمان به نیکی یاد می کرد و
می فرمود: «هرگز حاضر نیستم آن پیمان را بشکنم و اگر اکنون نیز چنین
1- . محمدحسین طباطبایی، تفسیر المیزان، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 1403 ه_ . ق، چ 5، ج 4، صص 389 _ 391؛ فخر رازی، تفسیر کبیر، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چ 3، ج10، ص144.