اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 62

پدرش زید انتقاد می کردید. به خدا سوگند! هم پدرش شایسته این

منصب بود و هم اسامه لایق و شایسته این مقام است. من او را بسیار

دوست دارم. ای مردم! به او نیکی کنید و دیگران را نیز به نیکی در حق

او فرا خوانید [که] او از نیکان شماست. (1)

7. مسئولیت همگانی

تحقق کامل و عملی آموزه های نبوی در گرو سپردن مسئولیت به همگان،

بر اساس توانایی های علمی و عملی و استعدادهای آنان است. توجه و اهتمام

به امور مسلمانان و رفع مشکلاتشان و پیش گیری از فساد و مبارزه با

ناهنجاری ها از مصداق های این شاخصه است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله همه مسلمانان

را نسبت به یکدیگر مسئول می داند و می فرماید: «کُلُّکُم راعٍ و کُلُّکُم مسئولٌ عَنْ رَعیَّتِه؛ همه شما راهبر، ناظر و مسئول جمع خویش هستید.» (2) رسول اکرم صلی الله علیه و آله با این

سخن، مردم را از انزواطلبی و گوشه گیری از امور گوناگون اجتماعی و

سیاسی و غفلت و بی خبری از امور باز می دارد.

بی شک، در جامعه ای ساده و به دور از اختلاف ها و درگیری های سیاسی

و اجتماعی، ایفای این نقش آسان است، ولی با پیشرفت و تحول جوامع و

پدید آمدن مناسبات و روابط اجتماعی پیچیده و گسترده، مردم برای ایفای

این وظیفه اسلامی، به مقدمات و کسب آمادگی های فراوانی نیاز دارند. مردم

یک جامعه برای شرکت در امور سیاسی و اجتماعی خویش، بیش از هر چیز

باید از مسائل روز جامعه، رخ دادهای داخلی و خارجی و تصمیم ها و