- پیش گفتار 1
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 1.تبیین موضوع 5
- فصل اول: کلیات 5
- 3. پیشینه موضوع 6
- 5. مفهوم شناسی 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- 1. فطری بودن 14
- اشاره 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- اشاره 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- اشاره 47
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- اشاره 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- د) رشوه خواری 88
- ج) کم فروشی 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- اشاره 101
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
امام علی علیه السلام نیز به نقل از پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله می فرماید:
باید امر به معروف و نهی از منکر کنید که در غیر این صورت، خداوند
بدان شما را بر شما مسلط می گرداند. آن گاه نیکانتان برای شما دست به
دعا برمی دارند، ولی مستجاب نمی شود. (1)
پیامبر اکرم در کلام دیگری فرمود:
تا زمانی که مردم امر به معروف و نهی از منکر کنند و در کارهای نیک و
پرهیزکاری، به یاری یکدیگر بشتابند، در خیر و سعادت خواهند بود، ولی
اگر چنین نکنند، برکت از [زندگی ]آنها رخت برمی بندد و گروهی بر گروه
دیگر مسلط می شوند و نه در زمین یاوری دارند و نه در آسمان. (2)
نظارت و توجه همگانی بر امور جامعه اسلامی، از شاخصه های اساسی و
مهم تمدن نبوی در عرصه سیاست است که موجب اصلاح جامعه، از بین
رفتن فساد و اعتلای انسان می شود.
9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی
از جمله مهم ترین اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی، بهره مندی از مقبولیت مردمی است که با بیعت آنان با نظام آشکار می شود. بیعت کردن
مردم با یک نظام، نشانه برخورداری آن نظام از پشتوانه قوی حمایت مردمی و
زمینه ساز استحکام درونی دولت و اقتدار سیاسی و بین المللی آن است. در
حقیقت، بیعت مسئولیت و تعهد اخلاقی در پی دارد و موجب می شود رهبر
حکومت، با دلی پرامید و خاطری آرام به اداره امور بپردازد و به حمایت مردم
1- . نهج البلاغه عهدنامه مالک اشتر؛ یک هزار حدیث، ص 36.
2- . نهج البلاغه عهدنامه مالک اشتر؛ یک هزار حدیث، ص 38.