- پیش گفتار 1
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 1.تبیین موضوع 5
- فصل اول: کلیات 5
- الف) اصل و شاخصه 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- 5. مفهوم شناسی 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- 1. فطری بودن 14
- اشاره 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- اشاره 28
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- اشاره 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- اشاره 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- ج) کم فروشی 88
- د) رشوه خواری 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- اشاره 101
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی
اشاره
دین مبین اسلام، دنیا را مزرعه آخرت و بستر تأمین کننده نیازهای ابدی انسان
می داند. این جهان بینی عمیق، دیدگاه انسان مؤمن را درباره دنیا، جامعه،
زندگی، ثروت، مالکیت و دیگر نیازهایش دگرگون می سازد که این تحول فکری،
زمینه خوش بختی وی در این دنیا و رستگاری او در سرای دیگر را فراهم می کند.
چنین دیدگاهی زمینه ساز پیدایش تمدنی شگرف بوده است که از جنبه اقتصادی نیز
شاخصه های ویژه ای دارد. برخی از این شاخصه های اقتصادی عبارتند از:
1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی
خداوند متعال، ثروت را مایه خیر و برکت دانسته است و مفسران، واژه «خیر»
را در برخی آیات قرآن، ثروت و دارایی معنا کرده اند. برای مثال، در آیه ای از
قرآن آمده است:
کُتِبَ عَلَیْکُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَکَ خَیْرًا الْوَصِیَّهُ. (بقره: 18)
مقرر شده است هر یک از شما که هنگام مرگ ثروتی از خود به جا
گذاشته اید، درباره آن وصیت کنید.
و در آیه ای دیگری می خوانیم: «وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَیْرِ لَشَدیدٌ؛ به حقیقت، آدمی در
عشق به ثروت حریص است». (عادیات: 8)