- پیش گفتار 1
- فصل اول: کلیات 5
- 1.تبیین موضوع 5
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 5. مفهوم شناسی 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- 1. فطری بودن 14
- اشاره 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- اشاره 28
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- اشاره 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- اشاره 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- ج) کم فروشی 88
- د) رشوه خواری 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- اشاره 101
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
لازم ترین چیزها باشد. (حشر: 9)
از ابن عباس، مفسر برجسته اسلام، نقل شده است:
پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در روز پیروزی بر یهودیان بنی نضیر به انصار فرمود:
«اگر مایلید، اموال و خانه هایتان را با مهاجران تقسیم کنید و در این غنایم
جنگی با آنها شریک شوید یا اینکه اموال و خانه هایتان از آن شما باشد و
از این غنایم چیزی به شما داده نشود.» انصار گفتند: هم اموال و
خانه هایمان را با آنها تقسیم می کنیم و هم چشم داشتی به غنایم نداریم و
مهاجران را بر خود مقدّم می شماریم. ازاین رو، آیه 9 سوره حشر نازل
شد و خداوند در این آیه، روحیه عالی انصار را ستود. (1)
2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی
یکی از مهم ترین مسائلی که همواره بشر را آزرده، حاکمیت تبعیض در
جوامع است. بر همین اساس، خداوند یکی از اساسی ترین اهداف و وظایف
پیامبران را برقراری عدل قرار داد (2) تا مردم بتوانند در پرتو عدل، با خاطری
آرام به عبادت و انجام وظیفه بندگی بپردازند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با استفاده از
آموزه های اسلامی، به مبارزه با نابرابری های حقوقی و از بین بردن
فاصله های طبقاتی پرداخت. آن حضرت با وضع احکامی مانند خمس و
زکات به فرموده پروردگار متعال، به برقراری عدالت و رفع فاصله طبقاتی
کوشید. تدبیر دیگر اسلام برای تحقق برابری طبقاتی و هم سطح ساختن
زندگی افراد جامعه و برخورداری عادلانه مردم از امکانات، کنترل شیوه
توزیع امکانات و خدمات رسانی عمومی حاصل از درآمد ملی است. در
1- . نک: برگزیده تفسیر نمونه، ج 5، ص 143.
2- . نک: حدید: 25.