اصول و شاخصه های تمدن نبوی صفحه 82

دستی است که آتش دوزخ بر آن کارگر نیست.» (1) و آموزه های قرآنی نیز آنان را

به رسیدن به نتایج تلاش و کوشش بشارت می دهد که او ثمره سعی و فعالیت

خود را بیش از آنچه انجام داده در آخرت دریافت خواهد کرد. (2)

اسلام، بی کاری و تنبلی را نکوهش می کند. منطق قرآن نیز منطق تلاش و تکاپو است و ارزش انسان را در گرو کار و کوشش او می داند و تأکید می کند

انسان جز با کار و کوشش به جایی نخواهد رسید و به زودی نتیجه کوشش

خویش را خواهد دید. (3)

گفتنی است عزت، کرامت و استقلال هر ملتی در گرو همت و کوشش

آنان است، چنان که فرومایگی و زبونی هر امتی، نتیجه بی کاری، تنبلی و

راحت طلبی آنهاست.

4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد

انحصارطلبی و برتری جویی، در تمدن الهی پیامبر جایگاهی ندارد.

رسول خدا صلی الله علیه و آله به شدت با هرگونه برتری جویی و انحصارطلبی مبارزه و

برخورد می کرد. واقدی از قول عکرمه آورده است:

میان مردم در چگونگی تقسیم غنایم جنگ بدر اختلاف پیدا شد.

ازاین رو، رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمان داد همه غنایم را به بیت المال بازگردانند.

وقتی غنایم به بیت المال بازگردانده شد، برخی افراد شجاع گمان کردند

پیامبر غنایم را به آنان خواهد داد و دیگران از آن بی نصیب خواهند ماند،

1- . اسد الغابه، ج 2، ص 420.
2- . نجم: 39 و 40.
3- . نجم: 39 و 40.