- پیش گفتار 1
- فصل اول: کلیات 5
- 1.تبیین موضوع 5
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 5. مفهوم شناسی 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- اشاره 14
- 1. فطری بودن 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- اشاره 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- اشاره 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- اشاره 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- د) رشوه خواری 88
- ج) کم فروشی 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- اشاره 101
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی
اشاره
5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی (1)
یکی از اهداف و کارهای رسول اکرم صلی الله علیه و آله مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی است
که به برخی ازاین روابط و واکنش آن حضرت در برابر آنها اشاره می کنیم.
الف) کلاه برداری
از امام صادق علیه السلام نقل شده است در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله زنی عطرفروش به نام
زینب بود. وی گاه گاه به خانه پیامبر می آمد و برای همسران آن حضرت عطر
می آورد. روزی پیامبر به خانه آمد و از بوی خوش عطر در خانه، به حضور
وی پی برد. آن گاه به او فرمود: «ای زینب! هرگاه تو به خانه ما می آیی، خانه را
خوش بو می کنی.» زینب در پاسخ گفت: یا رسول الله! خوش بویی خانه شما
به دلیل وجود مبارک خودتان است. سپس پیامبر به زینب این گونه سفارش
کرد: «هرگاه چیزی را می فروشی، آن را نیکو بفروش و در معامله غش مکن
(کسی را فریب نده) که اگر به این نکته عمل کنی، در حفظ پاکی و تقوای الهی
بهتر و برای دوام و بقای ثروت نیکوتر است.» (2) شیخ صدوق نیز از پیامبر اسلام
نقل می کند: «اگر کسی از مسلمانان در خرید یا فروش غش کند، از ما نیست و
1- . در اندیشه الهی پیامبر گرامی اسلام تمامی مواردی که موجب بر هم خوردن تعادل اقتصادی جامعه می شود بررسی شده است به عنوان نمونه از شغل ها و معاملات ناسالم که نوعی ناهنجاری در رفتارهای اقتصادی است نهی شده است که مصادیق آن در کتب فقهی تحت عنوان مکاسب محرمه به تفصیل بررسی شده است که برای تفصیل بیشتر ر.ک: المکاسب، کتاب مکاسب محرمه، شیخ انصاری.
2- . وسائل الشیعه، ج 12، ص 287.