- پیش گفتار 1
- 1.تبیین موضوع 5
- فصل اول: کلیات 5
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 4. پرسش های پژوهش 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- 5. مفهوم شناسی 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- اشاره 14
- 1. فطری بودن 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- اشاره 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- اشاره 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- اشاره 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- ج) کم فروشی 88
- د) رشوه خواری 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- اشاره 101
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
کرده است». (1)
ه_ ) احتکار
از جمله کارهای ناپسندی که آسیب های فراوانی به اقتصاد جامعه و نظام
اسلامی وارد می سازد، احتکار است. شیخ صدوق، در کتاب التوحید از
امام صادق علیه السلام روایت می کند:
روزی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به گروهی که اجناس مورد نیاز مردم را احتکار
کرده بودند، برخورد و دستور داد اموال احتکار شده را به میان بازار
آورند و در معرض دید همگان قرار دهند. (2)
سیره عملی رسول خدا صلی الله علیه و آله بیان گر این نکته است که حاکم اسلامی باید با
محتکر برخورد جدی و با تورم اقتصادی مبارزه کند. زیرا او مسئول حفظ ثبات و امنیت اقتصادی جامعه است و احتکار، موجب ایجاد تورم و گرانی در
جامعه و فشار بر اقشار کم درآمد می شود.
6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب)
اسلام، به کمک رسانی به نظام اسلامی، به منظور کمک و هم یاری به هم نوعان
و فقرزدایی از جامعه اسلامی تأکید فراوان دارد. هر چند می توان این اعمال را
فردی انجام داد، ولی برای اینکه این کمک های انسان دوستانه بر اساس نظم و
در چارچوب مشخص که نتیجه و ثمره بیشتری داشته باشد، مصرف شود،
باید با صلاح دید مسئولان نظام اسلامی مصرف شود که این کمک رسانی از
دو راه صورت می گیرد:
1- . مستدرک الوسائل، ج 17، ص 355.
2- . شیخ صدوق، التوحید، باب القضاء، تهران، مکتبه الصدوق، 1398 ه_ . ق، چ 1، ص 279.