- پیش گفتار 1
- فصل اول: کلیات 5
- 1.تبیین موضوع 5
- 2. ضرورت و هدف ها 5
- 5. مفهوم شناسی 6
- الف) اصل و شاخصه 6
- 4. پرسش های پژوهش 6
- 3. پیشینه موضوع 6
- ب) تمدن 7
- ج) رابطه تمدن و فرهنگ 10
- د) تمدن نبوی 12
- 1. فطری بودن 14
- اشاره 14
- فصل دوم: عوامل پیدایش، شکوفایی و گسترش تمدن نبوی 14
- 2. جامع بودن 15
- 3. سهولت و سماحت 17
- 4. تأکید بر خردورزی و تعقل 18
- 5. دانش اندوزی و اهتمام به پیشرفت علمی 20
- 6 . تأکید بر برنامه ریزی و مدیریت صحیح 21
- 7. هدایت گری و ارشاد 23
- 8 . نقش تاریخی قرآن کریم 25
- 1. خداباوری و احیای فطرت توحیدی 28
- اشاره 28
- فصل سوم: اصول و شاخصه های فرهنگی تمدن نبوی 28
- 2. کرامت انسان و رهایی از وابستگی های مادی 31
- 3. معنویت گرایی در زندگی 34
- 4. استفاده از فن آوری برای گسترش تمدن 36
- 5. گسترش خردگرایی و پیراستن اندیشه ها از موهوم ها و خرافه ها 38
- 6. جامع نگری و اعتدال گرایی در ارزش های اخلاقی 43
- فصل چهارم: اصول و شاخصه های سیاسی تمدن نبوی 47
- 1. حاکمیت ولایت الهی و خلافت منصوصه 47
- اشاره 47
- 2. برابری 49
- 3. تحقق وحدت عمومی بر اساس آرمان های الهی 51
- 4. آینده نگری سیاسی 53
- 5. استکبارستیزی و نفی سلطه گری و سلطه پذیری 57
- 6 . شایسته سالاری 58
- 7. مسئولیت همگانی 62
- 8 . نظارت عمومی 64
- 9. مقبولیت و اقتدار نظام سیاسی 65
- 10. شورا و مشورت 68
- 11. صلح گرایی و پای بندی به پیمان های سیاسی _ اجتماعی 70
- 12. اندیشه سیاسی جهانی (جهانی بودن اسلام) 72
- 13. تولی و تبرّی 73
- 1. ثروت؛ دست مایه ای برای طاعت و بندگی 76
- اشاره 76
- فصل پنجم: اصول و شاخصه های اقتصادی تمدن نبوی 76
- 2. کوشش برای رفع فاصله های طبقاتی 79
- 3. تأکید بر کار و کوشش 80
- 4. توزیع عادلانه ثروت و درآمد 82
- اشاره 84
- الف) کلاه برداری 84
- 5. مبارزه با روابط ناسالم اقتصادی 84
- ب) ربا 85
- ج) کم فروشی 88
- د) رشوه خواری 88
- ه_ ) احتکار 89
- 6 . سفارش به کمک رسانی به نظام اسلامی (واجب و مستحب) 89
- 7. توجه به آبادانی و اعتلای سرزمین اسلامی 93
- 8 . تشویق به فعالیت های اقتصادی بر اساس صلاحیت ها 95
- 9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی 97
- 10. اعتدال در مصرف و پرهیز از اسراف و تبذیر 99
- فصل ششم: اصول و شاخصه های اجتماعی تمدن نبوی 101
- اشاره 101
- 1. تحکیم روابط اجتماعی بر محور ایمان 101
- 2. همکاری در امور خیر 103
- 3. مسجد، جایگاه تقویت روابط و فعالیت های اجتماعی 104
- 4. استحکام پایه های خانواده و تأکید بر نقش محوری خانواده و حفظ حریم 106
- 5. گذشت و چشم پوشی، زمینه بهبود روابط اجتماعی 110
- 6. پیش گیری از گسترش فساد و جرم های اجتماعی و برخورد با عوامل آن 114
- 7. تحقق عدالت اجتماعی 115
- 8 . اعتماد عمومی 118
- سخن پایانی 119
- کتاب نامه 120
و در آیه ای دیگر می خوانیم:
اگر امت ها به آنچه از جانب پروردگارشان نازل شده است، عمل
می کردند، بی شک، از برکات آسمانی و زمینی برخوردار می شدند.
(مائده: 66)
توجه قرآن به سرگذشت امت های گذشته مانند هودْ، صالحْ، شعیبْ، نوحْ،
لوطْ، موسی و عیسی علیهم السلام به منظور عبرت آموزی از زندگی واعمال آنهاست.
در حقیقت، این توجه بیان گر این نکته است که رشد و بالندگی اقتصادی و
رفاه در سایه کسب و کار و تجارت محض نیست، بلکه انسان افزون بر
پیشرفت های عادی، باید در زمینه معنوی نیز رشد کند تا به سعادت حقیقی
دست یابد که اگر به یکی از این دو جنبه کمتر توجه شود، تعالی این جهانی و
آن جهانی انسان امکان پذیر نیست.
9. رعایت حریم مالکیت های خصوصی و عمومی
اموال در جامعه بشری بر دو نوع است:
الف) اموال خصوصی؛
ب) اموال های عمومی.
اموال خصوصی به افراد جامعه تعلق دارد و شامل خانه ها و املاک شخصی و
مانند آن است که تحت اداره و مالکیت افراد است. اموال عمومی نیز شامل
دشت های گسترده، جلگه ها، کوه ساران، جنگل ها، معادن و ذخیره های
زیرزمینی است (1) که زیر نظر سرپرستی شایسته اداره می شود. در حقیقت،
اموال عمومی، ملک خداست. ازاین رو، باید به مصارف خداپسندانه برسد. تا
زمانی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله زنده بود، سرپرست اموال عمومی بود و پس از آن
1- . انقلاب تکاملی اسلام، ص 167.