کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 2660

صفحه 2660

از جمله چيزهايي كه موجب جاودانگي داستان غدير گشته و مفاد آن را ثابت و محقق ساخته است ، (عيد) قرار گرفتن آن است . روز غدير، عيد به شمار آمده و روز و شب آن همراه با عبادت و خشوع و جشن و نيكي به ضعيفان و توسعه بر خود و خانواده قرار گرفته است و مردم در اين جشن ، لباسهاي خوب و زينتهاي خود را مي پوشند.

هرگاه كه مردم به اينگونه امور گرايش داشته باشند، در پي عوامل آن رفته ، از راويان آن جستجو كرده و به سرودن و نقل كردن پيرامون آن مي پردازند و اينگونه در هر دوره اي ، همه ساله توجه نسلها به آن معطوف مي شود و همواره سندهاي واقعه و متون و اخبار مربوط به آن ، خوانده مي شود و ماندگار مي گردد.

براي يك پژوهشگر در اين مساله ، دو چيز آشكار مي گردد:

1 - اينكه اين عيد، تنها به شيعه مربوط نيست ؛ هرچند كه شيعه ، دلبستگي خاصي نسبت به آن دارد. فرقه هاي ديگر مسلمين هم در عيد گرفتن غدير، با شيعه شريكند و بزرگاني از غير شيعه در فضيلت اين روز و عيد بودنش به خاطر تعيين اميرالمؤ منين (ع ) به مقام والاي ولايت از سوي حضرت رسول (ص ) سخناني ابراز كرده اند، چرا كه اين موسم ، موسم شادماني هواداران علي (ع ) است ، چه او را به عنوان جانشين بلافصل پيامبر بدانند، چه چهارمين خليفه .(4)

كتب تاريخ ، درسهايي از اين عيد بر ما مي خواند و اينكه امت اسلامي در شرق و غرب ، در عيد بودن آن متفق اند و مصريان و مغربيان و عراقيان ، به جايگاه آن اعتنا و اهتمام داشته اند و روز غدير نزد آنان به عنوان روزي مشخص براي نماز، دعا، خطبه و مديحه خواني مشهوربوده است و نامگذاري اين روز به عيد، مورد اتفاق بوده است .(5)

ابن خلكان مي نويسد: پيامبر اكرم (ص ) هنگام بازگشت از مكه در حجة الوداع ، وقتي به غدير خم رسيد، ميان خود و علي (ع ) عقد برادري بست و او را براي خود، همچون هارون براي حضرت موسي (ع ) دانست و فرمود: (خدايا دوستدارانش را دوست بدار و دشمنانش را دشمن بدار، يارانش را ياور باشد و خواركنندگانش را خوار كن ) و شيعه را به اين روز، دلبستگي خاصي است .(6)

سخن ابن خلكان را مسعودي هم تاييد كرده است ، آن جا كه مي گويد: (فرزندان علي (ع ) و شيعيان او اين روز را بزرگ مي دارند.(7)

ثعالبي نيز پس از آن كه شب غدير را از شبهاي مشهور نزد امت شمرده است ، مي نويسد: و اين ، شبي است كه فردايش پيامبر خدا (ص ) در غدير خم ، بر فراز جهاز شتران خطبه خواند و فرمود: (من كنت مولاه فعلي مولاه ...) و شيعيان ، اين شب را گرامي داشته ، به احياء و عبادت مي پردازند.(8) اين ، به خاطر عقيده شيعه بر اين نكته است كه نص صريح بر خلافت بلافصل اميرالمؤ منين (ع ) وجود دارد و شهرت اين شب به فضيلت و فرخندگي ، بر اساس اين باور است كه در صبح اين شب ، حادثه اي مهم و فضيلتي آشكار روي داده و آن روز را مشخص كرده و عيدي فرخنده ساخته است ، تا آن جا كه در سروده ها نيز در باب نيكويي و مسرت و جلوه ، به آن تشبيه مي كنند. تهنيت و شادباش گفتن ابوبكر و عمر و همسران پيامبر و صحابه آن حضرت ، به علي (ع ) كه به فرمان پيامبر بود، از نشانه هاي ديگر عيد بودن اين روز است ، چرا كه تبريك و تهنيت ، از ويژگيهاي عيدها و روزهاي شادماني است .

سابقه عيد غدير

2 - سابقه اين عيد، به زماني ديرين و پيوسته به دوران پيامبر (ص ) مي رسد. آغاز آن همان روز غدير در حجة الوداع بود، كه پيامبر خدا پايگاه و قرارگاه خلافت بزرگ خويش را بيان كرد و جايگاه ديني و دنيوي حاكميت خويش رابراي جامعه ديني روشن ساخت و سطح بلند و والاي دينش را براي مردم تعيين نمود. از اين رو، روزي برجسته گشت و جايگاه آن هر معتقد به اسلام را شادمان ساخت ، زيرا پس از اين رخداد، خاستگاه انوار فروزان دين روشن گشت و ديگر هوسها و جهالتها نخواهد توانست دين را به اين سو و آن سو بگرداند. چه روزي بزرگتر از غدير، كه خطوط اصلي سنتها و روشهاي روشن دين آشكار گشت و آيين به كمال رسيد و نعمت پايان گرفت ، چيزي كه قرآن ، آن را اعلام نمود.