کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 2844

صفحه 2844

از آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» استفاده مي‌شود كه هر كس بايد امام به حقّ كه واجب الاطاعه است داشته باشد و لذا هيچ زماني از وجود او خالي نيست، امامي كه بدون معرفت و متابعت از او فلاح و رستگاري براي انسان نخواهد بود.

اين معنا از برخي روايات نيز استفاده مي‌شود:

از رسول خداصلي الله عليه وآله نقل شده كه فرمود: «من مات ولم يعرف إمام زمانه مات ميتة جاهلية»؛(44) «هر كس بميرد در حالي كه امام زمان خود را نشناخته، او به مرگ جاهليت از دنيا رفته است.»

احتمال مخالف

همان‌گونه كه اشاره كرديم از آيه مورد بحث استفاده مي‌شود كه در هر زماني ضرورت دارد كه امام به حقّ و معصومي وجود داشته باشد تا انسان‌هاي حقّ طلب به او اقتدا كرده، به سعادت برسند. ولي احتمالات ديگري در مورد اين آيه داده شده كه آن‌ها را مورد بررسي قرار مي‌دهيم:

1 - اين‌كه مراد از «امام» در آيه، «لوح محفوظ» باشد. ولي اين احتمال باطل است؛ زيرا مستفاد از آيه آن است كه براي هر طايفه و قومي امام است، در حالي كه «لوح محفوظ» يكي بيش نيست و اختصاص به برخي از افراد ندارد.

2 - اين‌كه مراد از «امام» در آيه مورد بحث «كتاب آسماني هر قوم» باشد، كه اين احتمال نيز باطل است؛ زيرا شامل همه انسان‌ها از اوّل خلقت تا پايان تاريخ بشريّت است، در حالي كه اوّلين كتاب مشتمل بر شريعت، كتاب حضرت نوح‌عليه السلام است و قبل از او چنين كتابي بر مردم نازل نشده است، و لذا نمي‌توان مراد از «امام» در آيه را كتاب هر قوم دانست؛ چون شامل اقوام قبل از حضرت نوح نمي‌شود.

روايات عامه

1 - سيوطي به سندش از امام علي‌عليه السلام و او از رسول خداصلي الله عليه وآله نقل كرده كه در تفسير آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» فرمود: «يدعي كلّ قوم بإمام زمانهم وكتاب ربّهم وسنّة نبيّهم»؛(45) «هر قومي به امام زمان و كتاب پروردگار و سنّت نبيّ شان فرا خوانده مي‌شوند.»

2 - و نيز از ابن عباس نقل كرده كه در تفسير آيه «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» گفت: «إمام هدي وإمام ضلالة»؛(46) «مقصود از آيه، امام هدايت و امام ضلالت است.»