کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 2911

صفحه 2911

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

بنا به مقتضاي رحمت الهي، جامعه بشري از آغاز پيدايش، از وجود رسول يا واسطه وحي الهي برخوردار بوده واين برخورداري تا واپسين روز زندگي در اين دنيا ادامه خواهد داشت، چه اين‌كه زمين هيچ‌گاه نبايد از حجت خدا خالي باشد. راوي مي‌گويد: «از ابوالحسن علي‌بن موسي الرضا عليه السلام پرسيدم:]آيا [زمين از حجت خدا خالي مي‌شود؟

فرمود:

لَوْ خَلَتِ الأرضُ طَرْفَةَ عَين مِنْ حُجَّة لَساخَتْ بِأَهلِها()؛ اگر چشم برهم زدني زمين از حجت خدا تهي شود، به يقين، زمين مردم را در خود فرو خواهد برد.

همين امر نشانگر ضرورت وجود حجت است وتعيين جانشين را بر خاتم پيامبران الهي، حضرت محمد مصطفي صلي الله عليه و اله بايسته مي‌داند، تا پس از پيامبر صلي الله عليه و اله، امامت وسرپرستي جامعه بشري را بر عهده گرفته، رهپوي راه وتحقق بخش اهداف پيامبر باشند.

البته روشن است كه جانشين برگزيده پيامبر صلي الله عليه و اله مي‌بايست همفكر وهمراه ودر عصمت وپاكي، آينه تمام‌نماي آن حضرت باشد.

سؤالي در اين‌جا مطرح است وآن اين‌كه: آيا ممكن است خداوند كار گزينش جانشين پيامبر خود را به مردم واگذارد؟ يا همان‌سان كه پيامبران خويش را برگزيده، جانشين پيامبر اسلام را نيز، خود انتخاب كرده است؟

بي‌ترديد، وجه دوم درست است وبا عقل سليم سازگاري دارد، چرا كه سنت الهي هماره بر اين بوده كه جانشيناني درست كار وشايسته‌اي براي رسولان خود برگزيند تا در نبود رسولان، جانشينان ايشان، وظايف ومسئوليت پيامبران را بر دوش گيرند وامر هدايت را استمرار بخشند. پيامبر گرامي اسلام نيز از اين قاعده مستثنا نبود ومي‌بايست به فرمان خدا جانشين خود را كه برگزيده خداوند بود به امّت معرفي كند تا حركت پيامبر صلي الله عليه و اله را در امر هدايت جامعه، گستراندنِ دامنه ايمان ووالايي‌ها ومبارزه با كفر وفرومايگي‌ها وپستي‌ها دنبال كند. واين رسالت رسول خدا در روزي معين، يعني روز غدير به وسيله حضرتش ابلاغ شد.

اين ابلاغ بدين صورت بود كه به هنگام بازگشت حاجيان از مكه، پيامبر خدا از حضرت حق فرمان يافت تا حاجيان را در غدير خم گرد آورد وآخرين بخش از رسالتش را كه از خداي متعال فرمان ابلاغ آن را يافته به مسلمانان برساند. او نيز بر اساس رسالتي كه يافته بود وصي وجانشين خود را به حاضران معرفي وبر اهميت وابعاد پيوند رسالت وامامت تأكيد نمود وبدين وسيله رسالت خود را بدون هيچ كاستي وابهامي به انجام رساند.

شيخ صدوق از زرارة بن اعين نقل كرده است كه گفت: «از امام صادق عليه السلام شنيدم كه فرمود: چون رسول خدا صلي الله عليه و اله براي انجام آخرين حج خود (حَجَّةُ الوداع) به مكه رفت … جبرئيل در ميانه راه بر او نازل شد وگفت: اي پيامبر خدا، خدايت سلام مي‌رساند ومي‌فرمايد: «يَأَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَآ أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ …؛ اي پيامبر، آنچه از پروردگارت به سوي تو نازل شده ابلاغ كن».