کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 3174

صفحه 3174

2 - بيان اهميت شرط

جمله شرطيه در آيه {وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ در مقام تهديد آمده است و حقيقت آن بيان اهميّت حكم است به اين معنا كه اگر اين حكم به مردم نرسد و حق آن مراعات نشود گويا حقّ هيچ جزئي از اجزاي دين مراعات نشده است. نتيجه اين كه: جمله شرطيه در صدد بيان اهميّت شرط در ترتّب جزاء مهمتر است، و لذا نمي‌توان اين نوع جمله شرطيه را همانند جملات شرطيه ديگر دانست كه در مكالمات رايج است، زيرا غالب جملات شرطيه در مواردي به كار برده مي‌شود كه انسان به تحقق جزاء غافل است چون از تحقق شرط آگاهي ندارد، ولي اين احتمال در حقّ پيامبرصلي الله عليه وآله جاري نمي‌شود.(472)

3 - نوع خوف پيامبرصلي الله عليه وآله‌

از آن جا كه پيامبر اكرم‌صلي الله عليه وآله شجاع بوده و در راه پيشبرد اهداف اسلام از هيچ فداكاري دريغ نمي‌كرده است، لذا خوفي كه از آيه استفاده مي‌شود كه پيامبرصلي الله عليه وآله در ابلاغ آن داشته مربوط به خودش نبوده، بلكه خوف حضرت بر اسلام و رسالتش بوده است.

4 - مقصود از «الناس»

گر چه افرادي امثال فخر رازي در صددند كه «الناس» در آيه را به كفار برگردانند به قرينه ذيل آيه كه مي‌فرمايد: {إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرينَ ، ولي اين معنا خلاف ظاهر كلمه «الناس» است، زيرا «ناس» اعمّ از كافر و مؤمن است و وجهي براي حصر آن در كفار نيست. و لذا بايد «كافرين» در آيه را به مرتبه‌اي از كفر معنا كرد كه شامل منافقان زمان حضرت رسول اكرم‌صلي الله عليه وآله كه از آن‌ها خوف داشته نيز بشود.

5 - معناي عصمت‌

مطابق بيانات گذشته مقصود از عصمت الهي كه به پيامبرش وعده داده شده، نوع عصمتي است كه با خوف رسول خداصلي الله عليه وآله تناسب داشته است، كه همان عصمت از طعن در نبوّت و اتهام حضرت‌صلي الله عليه وآله به اموري است كه با مقام نبوت او سازگاري ندارد.