کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 3238

صفحه 3238

ثعالبي نيز پس از آن كه شب غدير را از شب‌هاي مشهور نزد امّت شمرده است مي‌نويسد: «و اين، شبي است كه فردايش پيامبر خداصلي الله عليه وآله در غدير خم، بر فراز جهاز شتران خطبه خواند و فرمود: «من كنت مولاه فعليّ مولاه...»، و شيعيان، اين شب را گرامي داشته، به احياء و عبادت مي‌پردازند».(785)

2 - مبدأ عيد غدير

با مراجعه به تاريخ پي مي بريم كه مبدأ اين عيد بزرگ به عصر پيامبر اكرم‌صلي الله عليه وآله باز مي‌گردد. مبدأ آن زماني بود كه پيامبرصلي الله عليه وآله در صحراي غدير خم حضرت علي‌عليه السلام را به امامت و ولايت از جانب خداوند منصوب كرد. در آن روز هر مؤمني بدين جهت مسرور شد. و لذا نزد حضرت علي‌عليه السلام آمده و بر او تبريك گفتند. از جمله كساني كه او را تبريك گفتند عمر و ابوبكر بود كه قبلاً به آن اشاره كرديم. و نيز به جهت تبريك و بزرگداشت اين واقعه افرادي از قبيل حسان بن ثابت، قيس بن سعد بن عباده انصاري و ديگران اين واقعه را به شعر درآوردند.

پيام‌هاي غدير

برخي در اين زمان با طرح «كاربردي كردن غدير» درصدد پياده كردن پيام‌هاي «غدير» در جامعه اسلامي‌اند. اينك جا دارد اين موضوع به طور دقيق موشكافي و بررسي شده كه «غدير خم» چه پيام‌هايي داشته است؟ آيا پيام‌هاي آن اختصاص به عصر رسول‌صلي الله عليه وآله و بعد از وفات او داشته يا قابل اجرا و پياده شدن تا روز قيامت است؟ اينك به برخي نكته‌ها و پيام‌هاي غدير كه برپايي جشن‌ها سبب يادآوري و ابلاغ آن به مردم مي‌شود مي‌پردازيم:

1 - بعد از هر پيامبري احتياج به شخصيتي معصوم است كه در خطّ او بوده و ادامه دهنده راه و تبيين كننده مرام آن پيامبر است، و لااقل در حدّ حفظ كيان و مجموعه شريعت، نگهبان و پاسدار دين باشد، همان‌گونه كه رسول خداصلي الله عليه وآله براي بعد از خود جانشيني را در اين امر معيّن نمود، و در اين زمان اين شخص امام مهدي‌عليه السلام است.

2 - جانشينان پيامبران بايد از جانب خداوند منصوب شده و توسط پيامبر معيّن و معرفي گردند، همان‌گونه كه پيامبرصلي الله عليه وآله براي خود جانشين معيّن كرد؛ زيرا مقام امامت مقامي الهي است و هر امامي بايد از جانب خداوند به طور خاص و عام بر اين سمت منصوب گردد.

3 - يكي از پيام‌هاي غدير مسأله رهبري و صفات و خصوصيات او است، هر كس نمي‌تواند رهبر و جانشين پيامبرصلي الله عليه وآله در جامعه اسلامي باشد، رهبر بايد كسي همانند حضرت علي‌عليه السلام باشد كه در خط پيامبر بوده و مجري فرمان و دستورات او باشد وگرنه بر مردم است كه با او بيعت نكنند. در نتيجه: مسأله غدير با مسأله سياسي اسلام گره خورده است.

ما در كشور يمن مشاهده مي‌كنيم كه از اواسط قرن چهارم به بعد مسأله جشن‌هاي غدير مطرح بوده و هر سال در روز غدير خم آن صحنه عظيم را به نمايش مي‌گذارند و مردم آن روز تجديد خاطر كرده و با وضعيت و شرايط رهبري در جامعه نبوي آشنا مي‌شوند. گرچه در سال‌هاي اخير حكومت وقت پي به آثار و پيام‌هاي مهمّ آن برده و شديداً با برپايي آن مقابله كرده است و حتي هر سال تعدادي به جهت اصرار براي برپايي آن كشته مي‌شوند، ولي مردم در برپايي آن مصمّم‌اند، و اين به جهت آثار و بركات و پيامدهاي اين قضيه در جامعه اسلامي است.

4 - غدير يك پيام هميشگي دارد و آن اين كه الگوي جامعه اسلامي و رهبر و مقتداي آن بعد از پيامبرصلي الله عليه وآله بايد حضرت علي‌عليه السلام و امثال او از امامان معصوم باشند. آنان كساني هستند كه بر ما ولايت و سلطه دارند و ما بايد با تقرب و نزديكي به آن بزرگواران تحت سلطه تكوين و تشريع آنان قرار گرفته تا از بركات فيض وجودشان بهره‌مند شويم.