کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 3504

صفحه 3504

ابن قتيبه مي‌گويد: «...فاطمه - عليها السلام - قسم ياد كرد كه هرگز با ابوبكر سخن نگويد و وصيت كرد تا شبانه دفن شود تا ابوبكر در تشييع جنازه‌اش حاضر نگردد، لذا شبانه دفن شد».(35)

پيروان غدير در ايام خلافت عمر بن خطّاب‌

عمر بن خطاب با توجه به نقش مهمّي كه در دوران خلافت ابوبكر داشت، به خلافت رسيد و بدين جهت با مخالفت رو به رو نشد. امام علي‌عليه السلام و شيعيان با اين اقدام مخالف بودند، امّا بيعت سريع مردم، فرصتي براي مخالفت امام و شيعيان باقي نگذاشت. سابقه رفتار تند عمر در دوران خلافت ابوبكر، زمينه هرگونه مخالفت عملي را منتفي مي‌ساخت.(36)

علي‌عليه السلام اگرچه ميراث خويش را برباد رفته و خود را شايسته رهبري مي‌دانست، ولي براي حفظ موقعيت حسّاس جهان اسلام، هم‌چنان سكوت توأم با بيان حقّ و حقيقت، و تذكّر به حقانيت خود را ادامه مي‌داد.

شيعيان نيز همانند اميرالمؤمنين‌عليه السلام سكوت معناداري داشتند، آن‌ها اگرچه سكوت كرده و به جهت حفظ اسلام و وحدت مسلمين دست به اقدامي عملي عليه حكومت وقت نمي‌زدند ولي با بيانات خود با آنان مخالفت مي‌ورزيدند.

عمر بن خطاب در مجلسي گفت: «دليل قريش در انتخاب نكردن علي‌عليه السلام به خلافت اين بود كه آنان كراهت داشتند خلافت و نبوت در يك خاندان جمع شود. ابن‌عباس كه در آن مجلس بود در برابر اين سخن عمر موضع‌گيري كرده، خطاب به او فرمود: قريش نسبت به آنچه كه خداوند نازل كرده بود، كراهت داشتند.»(37)

پيروان غدير در ايام خلافت عثمان‌

عثمان شيوه دو خليفه پيشين را دنبال نكرد. ابتدا واليان عمر را از ولايات برداشت و بستگان خود را بر كار گماشت. حكم بن العاص را كه پيامبرصلي الله عليه وآله به طائف تبعيد كرده بود، به مدينه برگرداند و خزانه مسلمين را به او سپرد. مروان بن حكم را مشاور خويش قرار داد و يك‌پنجم زكات شمال آفريقا را كه مبلغ دوميليون و پانصد و بيست‌هزار دينار بود به وي بخشيد و او را به دامادي خويش برگزيد.

وي از بيت‌المال بصره مبلغ ششصدهزار درهم به داماد ديگر خويش، عبداللَّه بن خالد بن اسيد، حواله كرد. عبداللَّه بن عامر، پسردائي خويش را كه نوجواني بود به حكومت بصره انتخاب كرد. عبداللَّه بن سعد بن ابي‌سرح، برادر رضاعي خود را - كه پيامبرصلي الله عليه وآله در فتح مكه به سبب ارتداد وي دستور قتلش را صادر كرده بود - به حكومت مصر و خراج آن سرزمين برگزيد. وليد بن عقبة بن ابي‌معيط برادر مادري خود را به كوفه فرستاد و پس از فساد و تباهي و شراب‌خواري او سعيد بن عاص، فاميل ديگر خود را به آن شهر گماشت. سعيد با اعمال سياست اشرافي اموي و بيان اين‌كه زمين‌هاي سرسبز عراق از براي قريش است، موجب اعتراض و شورش مردم كوفه گرديد.(38)

در اين دوران علي‌عليه السلام و شيعيان در مقابل بدعت‌هاي عثمان و واليانش ساكت نمي‌نشستند.