کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 3827

صفحه 3827

آثار مسجد غدير كه توسط پيامبر صلي اللَّه عليه و آله و اصحابش علامت گذاري شده بود، اولين بار بدست عمر بن الخطاب از ميان برده شد و علائم آن محو گرديد.

بار ديگر در زمان اميرالمؤمنين عليه‌السلام احيا شد ولي پس از شهادت آنحضرت، معاويه سارباني را با دويست نفر فرستاد تا آثار غدير خم را با خاك يكسان كنند!

در زمانهاي بعد بار ديگر مسجد غدير بنا شد و از آنجا كه كنار جاده‌ي حجاج قرار داشت محلي معروف بود و حتي تاريخ نگاران و جغرافي نويسانِ مخالفين هم آن را نام برده و محل آن را تعيين كرده‌اند.

تا صد سال پيش مسجد غدير بر پا بوده و با آنكه در منطقه‌ي مخالفين بوده ولي رسماً محل عبادت و بعنوان مسجد غدير معروف بوده است، تا آنكه آخرين ضربه را وهابيها زده‌اند. آنان دو اقدام كينه توزانه براي از بين بردن مسجد غدير انجام داده‌اند: از يكسو مسجد را خراب كرده و آثار آن را از بين برده‌اند، و از سوي ديگر مسير جاده را طوري تغيير داده‌اند كه از منطقه‌ي غدير فاصله‌ي زيادي پيدا كرده است.

موقعيت جغرافيايي غديرخم

منطقه‌ي غديرخم در مسير سيلابهايي واقع شده كه پس از عبور از غدير به جحفه مي‌رسد و سپس تا درياي سرخ ادامه پيدا مي‌كند و سيلهاي ساليانه را به دريا مي‌ريزد. چنين مسيرهايي را به زبان عربي «وادي» مي‌گويند.

[صفحه 214]

بنابراين در توصيف جغرافيايي غدير مي‌توانيم بگوئيم: وادي جحفه مسير سيلي است كه به دريا مي‌ريزد. در اين مسير آبگيري طبيعي بوجود آمده كه پس از عبور سيل، آبهاي باقيمانده در آن جمع مي‌شوند، و به چنين گودالها و آبگيرهايي در عرب «غدير» مي‌گويند. در مناطق مختلف غديرهاي زيادي در مسير سيلها وجود دارد كه با نامگذاري از يكديگر شناخته مي‌شوند. اين غدير هم براي شناخته شدن از غديرهاي ديگر بنام «خم» نامگذاري شده است.

نام غدير خم در طول چهارده قرن تغيير نيافته و در كتابهاي جغرافيايي و تاريخي و لغت مربوط به قرون مختلف همين نام را براي اين مكان معين مي‌بينيم كه موقعيت دقيق آن را هم تعيين كرده‌اند و فواصل آن را از چهار جهت به صراحت گفته‌اند. در اين باره به كتابهاي زير مراجعه شود:

معجم ما استعجم: ج 2 ص 510 و 492 و 368. لسان العرب: ماده‌ي خمم و غدر. معجم البلدان: ج 2 ص 389 و 350، ج 3 ص 159، ج 4 ص 188، ج 6 ماده غدير. معجم معالم الحجاز: ج 1 ص 156. تاج العروس: ماده خمم، غدر. النهاية (ابن اثير): ماده خم. الروض المعطار: ص 156. وفاء الوفاء: ج 2 ص 298. صفة جزيرة العرب: ص 259.