کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 3912

صفحه 3912

هنگامي كه عمر و ابوبكر آگاه شدند كه عده‌اي از ياران امام علي‌عليه السلام مشغول طرح نقشه‌اي عليه آنان هستند، براي مشاوره به دنبال ابوعبيده و مغيرة بن شعبه فرستادند. مغيره پيشنهاد داد كه براي عباس و فرزندانش سهمي از خلافت مقرّر دارند. بدين رو، در دومين شب رحلت پيامبرصلي الله عليه وآله، چهار نفري به خانه عباس رفتند و ابوبكر موضوع را مطرح كرد، امّا عباس به او گفت: اگر اين حقّ توست كه ما به آن نياز نداريم و براي خود محكم نگه‌دار، و اگر حق مؤمنان است، تو نمي‌تواني چنين بذل و بخشش كني، و اگر حق ماست، حق خود را كامل مي‌خواهيم و به گرفتن بخشي از آن راضي نيستيم.(70)

تهديد

روش ديگر براي گرفتن بيعت، تهديد بود. نمونه بارز آن، تهديد به آتش زدن خانه امام علي‌عليه السلام است.(71) كه بر اساس برخي روايات، اين تهديد عملي شد.(72) همچنين چند بار امام علي‌عليه السلام را براي بيعت، تهديد به قتل كردند.

ضرب و جرح‌

فاطمه زهراعليها السلام يكي از كساني است كه در اين راه به شدّت مورد ضرب و جرح قرار گرفت.(73) در ايام رحلت پيامبر اكرم‌صلي الله عليه وآله عده‌اي باديه نشين (قبيله اسلم) براي تهيه توشه به مدينه آمدند و با ابوبكر بيعت كردند. عمر در برابر بيعتي كه كردند، خواروبار مورد نياز را به آنان داد و از آنان خواست كه مردم را به زور براي بيعت جمع كنند و در صورت امتناع آنان را بكشند. باديه نشين‌ها با چوب به مردم حمله مي‌كردند و آنان را به زور براي بيعت مي‌آوردند.(74) ماجراي حمله‌ور شدن به سعد بن عباده در سقيفه، نمونه ديگر از ضرب و جرح است كه پيشتر گذشت.

قتل‌

شهادت حضرت فاطمه‌عليها السلام نمونه بارز آن است.(75) مالك بن نويره كسي است كه در پي اعتراض به خلافت ابوبكر، خليفه دستور قتل او را به خالد بن وليد صادر كرد و سرانجام به دست خالد كشته شد.(76) بسياري از كساني كه در جنگ‌هاي ارتداد به دستور ابوبكر كشته شدند، در واقع حاضر به بيعت با او نبوده و خلافت او را قبول نداشتند. از اين رو، حاضر به پرداخت زكات نمي‌شدند، نه اين‌كه اصل زكات را قبول نداشته باشند. يكي از اين قبايل، قبيله كنده است كه فرستادگان ابوبكر شمار بسياري از آن‌ها را كشتند.

واقدي، به تفصيل، داستان قبيله كنده را نقل مي‌كند(77) و از آن به دست مي‌آيد كه اين قبيله حاضر به بيعت با ابوبكر نبوده‌اند، و زكات نيز به او نمي‌پرداخته‌اند. پاره‌اي از شواهد آن، چنين است:

1 - چون زياد بن لبيد، قبيله كنده را به بيعت با ابوبكر دعوت كرد، رئيس آنان اشعث بن قيس به او گفت: «اگر همه مردم با او بيعت كنند، ما نيز بيعت خواهيم كرد».(78) اين سخن نشان مي‌دهد كه مخالفت بر سر حكومت ابوبكر بوده است.

2 - حارثة بن سراقه، از بزرگان كنده به مناسبتي چنين گفت: «هنگامي كه رسول خدا زنده بود از او پيروي مي‌كرديم. حال اگر مردي از اهل بيت او جانشين شود، از او پيروي خواهيم كرد. اما پسر ابوقحافه بر ما بيعت و طاعتي ندارد».(79)