کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4389

صفحه 4389

نعوذ باللَّه كه شيعه چنين بخواهد و ذره‌اي چنان عمل كند، صحابه و تابعين به اين سو رفته‌اند و سپس به مصاديق و نمونه‌هاي آن اشاره مي‌كند.

«تنوخي» در «شرح نهج‌البلاغه» مي‌گويد: «ان علياً افضل الناس بعد رسول اللَّه».(37)

كساني كه الان قائل به فضيلت علي( هستند تعدادشان بسيار است و از ميان آن افراد به ابوالحسن رُمّاني، (از بزرگان معتزلي كه قائل به اين افضيلت و مقام برتري علي بن ابيطالب هستند) اشاره مي‌كند.

حال سؤال اين است كه آيا خداوند به انسان افضليت مي‌دهد؟ آيا امتياز و زمينه‌هاي خاصي بايد باشد تا عنايات الهي شامل حال فرد شود؟ همين معاني و مفاهيم را بهتر است در كلام خود اميرالمؤمنين ( نيز جستجو نمائيم، هر چند مي‌دانم تأمّل در اين مطالب قلب هر انسان آگاه و با وجداني را آزرده مي‌سازد. پيامبر فرمود:

«فَاِنَّ علياً مِنِّي وَ أَنَا مِنْهُ وَ هُوَ وَلِي كُلِ مُؤْمِنٍ بَعْدِي»(38)

«فخر رازي» در «تفسير كبير» وقتي به اين بحث مي‌پردازد كه نحوه اداء و قرائت «بسم‌اللَّه» چگونه بايد باشد، با جهر و بلندي و يا اخفات و آهستگي، چنين مي‌گويد: تا قبل از امويان و حاكميت بني‌اميه جهر به «بسم‌اللَّه» بوده است و بني‌اميه براي رفع آثار علي عليه السلام و با قصد و نيت خاص و به عبارتي به قصد مبارزه و مخالفت با منش و رفتار علي( «بسم‌اللَّه» را اخفاء كردند.

در ادامه مي‌گويد ما اين‌گونه عمل نمي‌كنيم و چون نحوه عمل علي( ، براي ما حجّت است لذا ما «بسم‌اللَّه» را با صداي بلند قرائت مي‌كنيم و سپس بيان مي‌دارد: «وَ مَنْ اِتَّخَذَ عليا اماما لدينه فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقي في دينه و نفسه» كسي كه علي را به عنوان امام خود برمي‌گزيند؛ به عروةالوثقي الهي چنگ زده است.

اينها كه برشمردم تنها گوشه‌هايي از مقام افضليت اميرالمؤمنين ( از زبان ديگران و بعضاً دشمنان او بود، حال زيبنده است حالت و چگونگي شرايط خاص بعد از رحلت نبي رحمت و نحوه گزينش خليفه اول و محروم ماندن مولي‌الموحّدين ( را از مقام الهي ولايت از زبان خود حضرت بشنويم.

اميرالمؤمنين ( در خطبه 217 نهج‌البلاغه چنين مي‌گويد:

«اللَّهُمَّ اِنّي اَسْتَعدِيكَ عَلي قُرَيشٍ وَ مَنْ اَعانَهُم فَاِنَّهُمْ قَدْ قَطَعُوا رَحِمِي وَ اَكْفُؤو اِنائي و اَجْمَعُوا عَلي مُنازَعَتي حَقّاً كُنْتُ اَولَي بِهِ مِنْ غَيري و قالُوا: اَلا اِنَّ في الْحَقِّ اَنْ تَأخُذَهُ وَ فِي الْحَقِّ اَنْ تُمْنَعُهُ، فَاصْبِر مَغْمُوماً، اَوْمُتْ مُتَأَسِّفاً. فَنَطَرْتُ فَاِذا لَيسَ لِي رافِدٌ وَلاذابٌّ وَلا مُساعِدٌ اِلاّ اَهْلَ بَيتِي؛ فَضَنَنْتُ بِهِم عَنِ الْمَنِيةِ فَاَغْضَيتُ عَلَي الْقَذي وَ جَرِعْتُ رِيقي عَلَي الشَّجَا وَ صَبَرْتُ مِنْ كَظْمِ الْغَيظِ عَلي اَمَرَّ مِنَ الْعَلقَمِ و آلَمَ لِلْقَلْبِ مِنْ وَخْزِ الشِّفار.»