کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4396

صفحه 4396

حضور غدير در كلام و ادب

هنگامي كه متكلّمين بحث كلامي و اعتقادي را مطرح مي‌كنند كه آيا نص بر وصايت و خلافت (بعد از نبي مكرّم اسلام) وجود دارد ياخير؟ آنگاه در مبحث نصوصيت به باب امامت و خلافت وارد مي‌شوند؛ «باقلاني»، «قاضي عزّالدين ايجي» صاحب «مواقف»، «مير سيد شريف جرجاني» در «شرح مواقف»، «بيضاوي» و «تفتازاني»؛ تمام اين بزرگان اهل سنّت ماجراي غدير را از زاويه كلامي به صحنه مي‌كشند و مطرح مي‌كنند.

خورشيد غدير بسيار تابناك است. عالمان علم لغت نيز كه از اين ماجراها بدورند، افرادي چون: «ابن دريد»، «ابن كثير شامي» صاحب كتاب «نهاية» يا «زبيدي حنفي» صاحب اثر «تاج العروس»، كه بزرگ‌ترين و جامع‌ترين كتاب لغت در كلام عرب است، اين عالمان لغوي و اديبان اهل سنّت نيز وقتي به واژه شيرين «غدير» و «خم» و به معناي كلمه «مولي» مي‌رسند، نمي‌توانند به راحتي از كنار آنها بگذرند؛ و لاجرم وارد اقيانوس بيكران غدير مي‌گردند:

خم كه نه دريا بگو اي هوشيار مست مي آن همه روزگار و جرعه‌اي از پيمانه غدير مي‌نوشند، آن هم به بهانه رسيدن به واژه غدير در حرف «غ» و به بهانه رسيدن به كلمه خم در حرف «خ» و به دليل رسيدن به كلمه مولي در مادّه «ولي».

غدير در عرصه حديث

محدّثين نيز براي طرح اين موضوع به صحنه مي‌آيند و حديث غدير را تصوير مي‌كنند و از بُعد و جنبه حديثي اين ماجرا را نقل مي‌كنند.

بزرگمردي كه به حق، مالك اشتر امروز اميرالمؤمنين ( بود و در عصر حاضر بيشترين حق را به گردن شيعيان دارد، يعني شخصيت گرانقدر «علّامه اميني» «رضوان‌اللَّه تعالي عليه»، اين علّامه بزرگوار و صاحب «الغدير»، هنگامي كه در جلد اول، آثار تلاش چهل ساله خويش را به صاحب ولايت كبري هديه مي‌كند در همان ابتدا مي‌نويسد:

يا أَيهَا الْعَزيزُ مَسَّنا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيلَ وَ تَصَدَّقْ عَلَينا إِنَّ اللَّهَ يجْزِي الْمُتَصَدِّقينَ

«اي عزيز! ما و خاندان ما را ناراحتي فراگرفته و متاع كمي (براي خريد موادّ غذايي) با خود آورده‌ايم؛ پيمانه را براي ما كامل كن؛ و بر ما تصدّق و بخشش نما، كه خداوند بخشندگان را پاداش مي‌دهد.»

اي صاحب ولايت كبري! اي علي! ما بضاعت مزجاة و سرمايه كمي بيش نداريم كه همان را نيز تقديم تو مي‌كنيم. چرا كه اميني كس ديگري را قابل نمي‌بيند كه «الغدير» را به او تقديم و هديه كند