کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4651

صفحه 4651

اميني، از اين زمره كسان بود. او درباره‌ي مسائل ياد شده سخنها داشت. چه بسيار از رشته‌هاي علمي كه در حوزه‌ها نيست و او بر نبودن آنها تأسف مي‌خورد. و اين نه تنها مربوط به علوم روز بود، بلكه درباره‌ي خود علوم و معارف وسيع و غني اسلامي و متروك ماندن بخشي عمده از آن، سخت شكايت داشت، به ويژه رشته‌ي تاريخ اسلام و فلسفه‌ي سياسي در اسلام.

يكي از دردهاي استخوانسوز نويسنده‌ي «الغدير» اين بود كه چرا در حوزه‌هاي روحاني مسئله‌ي «ولايت» و تاريخ تشيع مطرح نيست. مقصود از ولايت- اين كلمه‌ي پر جاذبه و پر نيرو- شناختن راستين و تحليلي مقام معنوي و شخصيت تاريخي و تعليمات اسلامي ائمه‌ي طاهرين است و چگونگي حق حكومت و مولويت در اسلام. و اميني، به عنوان يك عالم شيعي دانا، همين را منظور مي‌كرد، نه آنچه را كه برخي از دكه‌داران و رجالگان در اين سالها بر زبان مي‌رانند، و بر آن، مفهوم گل مولائي

[صفحه 284]

و بي‌ارج تحميل مي‌كنند، و گروهي در منابر مبتذل و بي‌موضع و گروهي در نوشته‌هاي منحط، از آن دم مي‌زنند. و بدين وسيله در اين روز و روزگار- روزگار تبيين و تميز و عرضه‌ي نظامها و ايدئولوژيها- چهره‌ي سحار و جوهر زندگيساز و آفتاب آفرين معارف والاي آل محمد «ص» را، به بدترين انحطاطها مي‌كشانند. اينان و برخي پيروان معتقد ولي ساده‌دل و دور از تفكر اينان- زيانشان به دين، از نظر موضع ايدئولوژيكي، از سپاهي جرار و دشمناني غدار بيشتر است.

بدين گونه، يكي از دردهاي متفكران شيعي انديش، همين مغفول ماندن اين مسئله است. و مقصود اين است كه در مذهب شيعه، كه مسئله‌ي شناخت و بحث درباره‌ي ولايت و مولويت جزو اصول دين است، چرا در حوزه‌هاي علمي، در اين‌باره بحثي و دكتريني نباشد، چرا؟ و چرا اين فلسفه مورد تجزيه و تحليل قرار نگيرد، چرا؟ و همچنين بسياري ديگر از رشته‌هاي علوم.

حق با اين متفكران است. و راستي شگفتي‌زاي است! يكي بنگريد، اين مترقي‌تري نوع جهان‌بيني است كه فلسفه‌ي سياسي، جزء دين باشد. و اين منحطترين جماعت كه چنين امري را فراموش كند. يا مفهوم انساني و اجتماعي آن را سلب كند، و صرفا آن را داراي مفهومي يك بعدي (اخروي و باطني) جلوه دهد!

باري، حماسه مردي چونان «معمار مدينه‌ي الغدير» و مرزبان نيرومند حماسه‌ي جاويد، نمي‌توانست درباره‌ي اين حقيقت الهي و جوهر اصلي تشيع ساكت ماند و زبان در كام كشد. از اين رو، با عالمان و مراجع بزرگ درگيريهاي عمده داشت. و درباره‌ي اين مسئله و مسائلي مشابه آن، با بزرگان ديگر دنياي شيعه به گفتگوها و روشنگريها و محاجه‌هاي بسيار پرداخته بود. دريغا كه من نمي‌توانم آنچه را از وي شنيده‌ام اكنون نقل كنم.

شناخت عناصر زمان

از مسائل ديگري كه صاحب «الغدير» سخت به آن توجه يافته بود، اهميت

[صفحه 285]