کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4682

صفحه 4682

صاحب الغدير، از آغاز كار تحصيل و تحقيق، با چند تن ديگر از دانشيان روحاني،از جمله علامه قاضي شيخ محمد سماوي (م 1372) قرار بر آن مي‌گذارند كه چون همه‌ي كتابها را نمي‌توان به چنگ آورد، هر جاي به كتابي خوب دست يافتند آن را رونويس كنند و نسخه بردارند و در اختيار يكديگر گذارند. و همين سان رفتار مي‌كنند. بدين گونه مي‌نگريم كه يكي از اشتغالات دوران زندگي تحصيلي و علمي صاحب الغدير، جستجوي كتب خوب و شناخت نسخه‌ها و استنساخ آنها بوده است. كاري كه تا سالهاي پايان عمر خويش و كهولت سن نيز از دست نهشت.

از اين ميانه، نمونه را، اشاره مي‌كنم به يكي از سفرهاي اواخر عمر وي، يعني سفر او به هند. اين سفر پيش از 4 ماه نشد. گزارش اين 4 ماه، و شرح نسخه‌هاي خطيي كه علامه‌ي اميني در طي اين مدت خوانده و رو نويس كرده است، در شماره‌ي دوم و سوم مجله‌ي كتابخانه‌ي نجف (صحيفة المكتبه) انتشار يافته است. بنابر آنچه در اين گزارش آمده است، صاحب الغدير، در اين 4 ماه، به جز ديد و بازديدهاي لازم، سخنرانيها و منابر، مصاحبه با استادان، امامت جماعت در چند جاي، پذيرفتن دعوت اهالي چند شهر و رفتن به آن شهرها، و ديگر حركات و انتقالاتي كه لازمه‌ي سفر است، به جز اينها، در حدود 2500 صفحه، خود به دست خود استنساخ و رونويسي كرده و نسخه

[صفحه 330]

برداشته است، يعني افزون بر 6 جلد كتاب 400 صفحه‌اي، آن هم از روي اصول و مآخذي كهن و قديمي و متروك و مغفول، در درون كتابخانه‌هاي بزرگ، و غرق در خاك و ناشناخته، و بيشتر با خطهايي نامأنوس و ديرخوان …

و ذكر اين عدد (2500) [276] بر طبق آمار است نه همين گونه. و اين همه به جز آن مقدار استنساخ و رونويسي است كه گاه ديگران، به عنوان كمك به او، زير نظر او، به انجام رسانده‌اند. نيز به جز كتابهايي است كه در اين مدت (4 ماه) در چندين كتابخانه خوانده است. كتابخانه‌هايي كه در اين سفر مورد استفاده و بازديد وي قرار گرفته است بدين شرح است:

1- كتابخانه ناصريه (لكنهو)، 30000 جلد كتاب

(با نسخه‌هاي خطي نادر فراوان)

2- كتابخانه‌ي مدرسة الواعظين (لكنهو)، 20000 جلد كتاب

(با مقداري خطي نفيس)

3- كتابخانه‌ي سلطان‌المدارس (لكنهو)، حدود 50000 جلد كتاب