کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4689

صفحه 4689

كم‌كم به پايان اين بخش از اين كتاب نزديك مي‌شويم. در اينجا اشاره‌وار، زير چند عنوان ديگر، درباره‌ي «صاحب الغدير» سخن مي‌گويم. «صاحب الغدير»،يكي از احرار جهان و آزادگان بزرگ و مناديان آزادي بود. او به حق مصداق اين بيت «فؤاد كرماني» بود:

عالم آن است كه آزادي عالم طلبد

كامل آن است كه از خلق برد نقصان را

تاريخ زندگي و مجاهدات و اهداف وي، همه شاهد راستين اين گفته‌اند. و او چه بسا سخناني در محافل خويش در اين باره مي‌گفت و اذهان را مي‌شوارند و جانها را توان مي‌داد.

همين امر مهمي را كه وجهه‌ي همت قرار داده بود: احياي فلسفه‌ي سياسي اسلام

[صفحه 340]

و احقاق حق علي بن ابيطالب و نشان دادن اشتباهات و تحريفهاي مؤلفان مختلف و نزديك ساختن مسلمين به هم، از راه تفاهم، اين همه، عناصر اصلي كردار او در راه نشر آزادگي بود و برطرف ساختن همه‌ي مظاهر عبوديت فردي و اجتماعي. بنابراين، آنچه بدين شرح درباره‌ي برخي از مكاتب انقلابي اسلامي گفته‌اند:

مي‌خواستند نظام سياسي حاكم بر عالم اسلام را واژگون كنند، و براي وصول به اين مقصود، به واژگون ساختن نظام عقلي كه بر زندگي مسلمانان سيطره داشت نيز پرداختند … [288].

درباره‌ي كار اين متفكر و مصلح ديني نيز صدق مي‌كند. و او، در اين راه بزرگ، متكي بود به خدا، و به ميراث پربار 14 قرن اسلام كه خود وارث آن بود؛ و به حق عظيمي كه درصدد احياي آن برآمده بود؛ و به شخصيت و همت و پشتكار خويش. و از اين جهت، به معاني اين بيت محمد مهدي الجواهري- شاعر معروف عرب- درباره‌ي سيد جمال‌الدين اسدآبادي، از وجنات اعمال و آرمانهاي او نمايان بود:

و لم ار في الرجال كمستمد