کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4767

صفحه 4767

‏رده بندي كنگره: BP۱۴۳/۹‏/ش۴چ۹۶۷ ۱۳۹۱

‏رده بندي ديويي: ۲۹۷/۲۱۸

‏شماره كتابشناسي ملي: ۲۹۰۲۱۰۶

مقدمه‌

سال دهم هجرت كه مسلمانان همراه پيامبر اكرم (ص) مراسم حج را به پايان رساندند و آن سال، بعدا «حجة الوداع» نام گرفت، پيامبر اكرم (ص) عازم مدينه گرديد. فرمان حركت صادر شد. هنگامي كه كاروان به سرزمين «رابغ» در سه ميلي جحفه كه ميقات حجاج است، رسيد امين وحي در مكاني به نام «غديرخم» فرود آمد. آيه:

«يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك و ان لم تفعل فما بلغت رسالته والله يعصمك من الناس».

نازل شد كه اي پيامبر، آنچه از طرف خدا فرستاده شده، به مردم ابلاغ كن. اگر اين كار را نكني، رسالت خود را تكميل نكرده‌اي و خداوند تو را از گزند مردم حفظ خواهد كرد. سوره مائده، آيه دستور توقف در آن مكان صادر شد. همه مردم ايستادند. وقت ظهر هوا، بشدت گرم بود. پيامبر اكرم (ص) نماز ظهر را با جماعت خواند سپس در حالي كه مردم دور او را گرفته بودند، بر روي نقطه بلندي كه از جهاز شتران برپا شد، قرار گرفت و با صداي رسا خطبه خواند و سپس فرمود: «مردم نزديك است من دعوت حق را لبيك گويم و از ميان شما بروم من مسؤولم و شما هم مسؤوليد».

سپس مطالبي گرانبها بيان كرد و فرمود: «من دو چيز نفيس در ميان شما به امانت گذاردم، يكي كتاب خدا و ديگري عترت و اهل بيت من، اين دو هرگز از هم جدا نشوند. مردم بر قرآن و عترت من پيشي نگيريد و در عمل به آنها كوتاهي نورزيد كه هلاك مي‌شويد». در اين هنگام دست علي (ع) را گرفت و او را بلند كرد و به همه مردم معرفي نمود، سپس فرمود: «سزاوارتر بر مؤمنان از خود آنان كيست؟ همگي گفتند: خدا و پيامبر او داناترند». پيامبر اكرم (ص) فرمود: «خدا، مولاي من و من، مولاي مؤمنانم و من بر آنها از خودشان اولي و سزاوارترم». بعد فرمود: «من كنت مولاه فهذا علي مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و … » «اي مردم هركس من مولاي اويم، علي مولاي اوست، خداوندا كساني را كه علي را دوست دارند، دوست بدار و كساني كه او را دشمن دارند، دشمن دار و … » سپس فرشته وحي نازل شد و آيه «اليوم اكملت لكم دينكم … » را نازل فرمود و آن روز در تاريخ اسلام جاودانه و حماسه‌ساز شد. آري غدير، روز حماسه جاويد، روز ولايت، روز امامت، روز وصايت، روز اخوت، روز رشادت و شجاعت و شهامت و حفاظت و رضايت و صراحت شناخته شد. روز نعمت، روز شكرگزاري، روز پيام رساني، روز تبريك و تهنيت، روز سرور و شادي و هديه فرستادن، روز عهد و پيمان و تجديد ميثاق، روز تكميل دين و بيان حق، روز راندن شيطان، روز معرفي راه و رهبر، روز آزمون، روز ياس دشمن و اميدواري دوست و خلاصه روز اسلام و قرآن و عترت، روزي كه پيروان واقعي مكتب حيات‌بخش اسلام آن را گرامي مي‌دارند و به همديگر تبريك مي‌گويند. از احاديث بر مي‌آيد كه ائمه: آن روز را جشن مي‌گرفتند و در آن روز مراسم ويژه‌اي داشتند، شبيه مراسمي كه ما ايرانيان امروز در عيد نوروز داريم. از فياض بن محمد طوسي نقل شده: روز غدير به حضور امام هشتم (ع) رسيد. ديد گروهي از افراد ويژه در خدمت حضرت هستند كه امام آنان را براي افطار در خانه‌اش نگهداشت و به منزل آنان غذا و لباس و كفش و انگشتر و هداياي ديگر فرستاد و آن روز وضع او و اطرافيان او كاملا عوض شده بود و فضائل آن روز را براي آنان يادآوري مي‌كرد. (بحار الانوار، 112: 97، ح 8.(در حديث ديگري است: روزي از روزهاي خلافت علي (ع) جمعه و عيد غدير به يك روز افتاد. امام (ع) خطبه مفصلي خواند و فرمود: «اين مجمع اكنون به پايان مي‌رسد و شما همگي به خانه‌هايتان بر مي‌گرديد، برويد- خداي بر شما رحمت فرستد- و بر خانواده خود فراخ گيريد و به برادران خود نيكي كنيد. خداوند را بر اين نعمت كه شما را بخشيده است، سپاس گزاريد. متحد شويد تا خدا كمكتان كند. نيكويي كنيد تا خدا دوستيتان را پايدار كند. از نعمتهاي خداداد، يكديگر را هديه فرستيد. خداوند در اين روز چندين برابر ديگر عيدها پاداش دهد. اين گونه پاداش جز در اين روز (غدير) ديگر نخواهيد يافت. نيكويي‌كردن در اين روز مال را بسيار كند و عمر را زياد. مهرباني كردن باعث رحمت خدا شود و مهرباني او. در اين روز به برادران و خاندان از مال خدا داده ببخشيد، هر اندازه كه بتوانيد. همواره چهره خندان داريد. چون به يكديگر رسيديد،

شادماني كنيد، و خدا را بر نعمتهايش سپاس گوئيد. برويد و به آنان كه اميدشان به شماست، نيكي بسيار كنيد در خورد و خوراك، خود و زيردستانتان يكسان باشيد. اين يكساني و مساوات را تا جايي كه توانايي داريد عملي سازيد، كه پاداش يك درهم در اين روز، صد هزار درهم است و بركت به دست خداست. روزه اين روز را نيز خداوند مستحب قرار داده است و در برابر آن پاداشي بس بزرگ نهاده. اگر كسي در اين روز، نياز برادران خود را برآورد- پيش از تمنا و درخواست- و با ميل و غبت خوبي كند، پاداش او چنان باشد كه اين روز را روزه داشته است و شب آن را با عبادت به بامداد رسانيده. و هركس در اين روز به روزه‌داري افطاري دهد، چنان است كه گويي دسته دسته مردم را افطاري داده است … همين كه به يكديگر رسيديد همراه سلام، مصافحه كنيد و نعمتي را كه در اين روز نصيبتان شده است به يكديگر تبريك گوييد. بايد اين سخنان را آن كه بود و شنيد به آن كه نبود و نشنيد، برساند. بايد توانگران به سراغ مستمندان روند و قدرتمندان به دنبال ضعيفان، پيامبر (ص) مرا به اين چيزها امر كرده است».

(ترجمه اين روايت تا اينجا از استاد محمدرضا حكيمي است كه از حماسه غدير، ص 71 گرفته شده است.) بعد امام (ع) خطبه جمعه را خواند و نماز جمعه را نماز عيدش قرار داد، بعد با فرزند و شيعيانش به منزل امام حسين (ع) برگشت كه غذا آماده كرده بودند و آن شيعيان نيازمند و بي‌نياز با هداياي او به طرف خانواده خود برگشتند. (بحار الانوار 117: 97.(به اميد روزي كه همه مسلمانان بويژه مردم مسلمان ايران روز عيد غدير را بزرگترين عيد خود قرار داده و اين روزه آنطور كه بايسته و شايسته آن است، گرامي بدارند.