کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4870

صفحه 4870

تا روز هشتم ماه ، دسته دسته مرد و زن - غير از همراهيان پيغمبر و آنان كه علي (ع ) و ابوموسي از يمن آمده اند - از اطراف و اكناف بلاد وارد مكه مي شوند. در چنين روزي است كه شهر مكه شاهد يكي از باشكوهترين مراسم اسلامي است . مراسمي كه هزاران تن مسلمان در حضور پيشوا و قائد اعظمشان اجرا مي كنند.

صحن مسجدالحرام ، فضاي وسيع بين صفا و مروه ، دامنه كوههاي مني و عرفات ... مملو از جمعيتي است كه زير يك شعار ( لا اله الا الله ، محمد رسول الله ) و در يك رنگ لباس (حرام ) تهليل گويان همچون پروانگان ، اطراف شمع وجود پيشواي عزيزشان گرد آمده در پرتو راهنمايي و هدايتش با آفريدگار بزرگ خويش راز و نياز مي كنند.

محمد(ص ) نيز در حالي كه برابر قبيله به حالت خضوع و خشوع ايستاده و ناظر اعمال اين جمعيت بيشمار است - كه همچون امواج اقيانوسي خروشان در تلاطمند و (الله اكبر) گويان مشغول انجام فرائض حج هستند - به وقايع گذشته مي انديشد و دوراني را به ياد مي آورد كه در آن دوران ، كعبه اي كه امروز قبله يكتاپرستان و شاهد اين اجتماع عظيم موحدان است ، مركز شرك و جهل و معبد خدايان ساختگي بود. و تنها او بود كه توانست متكي به نيروي لايزال خداوندي ، به حكومت شرك و دوران تاريكي و جهل خاتمه دهد و حاكميت توحيد و يكتاپرستي و دانش و اخلاق را براي ابد بنيان گذارد. محمد(ص ) در پيشگاه پروردگار خود سرافراز است كه توانسته است وظيفه سنگين رسالت را به بهترين وجه ادا كند و در نتيجه ، ثمرات كوششها و رنجهاي بي شمار خود را در چنين روزي بنگرد.

او آخرين سفارشهاي مذهبي و فرمانهاي الاهي را طي خطابه هاي متعددي در اين چند روز ابلاغ كرد و مسلمين را به پايداري در اداي وظيفه و پيروي از قوانين مقدس اسلام فراخواند.

نبي اكرم در اين روز باز هم براي مردم سخن گفت و در حالي كه ربيعة بن اميه بن خلف گفتارش را براي رسيدن به تمامي جمعيت حجگزار تكرار مي كرد چنين فرمود:

اي مردم ! گفتار مرا بشنويد، شايد پس از اين سال هرگز شما را در اين مكان نبينم . اي مردم ! خونها و مالهاي شما بر يكديگر حرام و از نظر همديگر محترم است . شما خدا را ملاقات مي كنيد و از اعمال شما خواهند پرسيد.

گفتار مرا بفهميد. من به شما ابلاغ كردم . و بدانيد كه دو چيز گرانمايه در ميان شما باقي گذاشتم كه اگر بدانها چنگ در زنيد، هرگز گمراه نخواهيد شد. و آن دو چيز روشن است : نخست كتاب خداست و دوم عترت من .

اي مردم ! بدانيد كه هر مسلماني برادر مسلمان ديگر است و براي هيچ كس از برادرش چيزي حلال نيست ، مگر آن چه به رضاي خاطر بدو بخشد. پس بر خودتان ستم مكنيد.

نبي اكرم آخرين خطبه را در محيط مكه در حالي كه به پرده كعبه چنگ زده بود ايراد كرد و خدا را شاهد گرفت كه دستورات او را به مردم رسانده است . سخنان او با نيرويي مرموز و نفوذي خارق العاده تا اعماق دل و روح شنوندگان اثر مي گذاشت و صفا و روشني مخصوصي بدانها مي بخشيد. ولي تنها گفته اش كه موجب ولوله اي عجيب در صفوف متراكم حج گزاران شد و اندوه عميقي در جان و دل مسلمانان پديد آورد، اين مطلب بود كه او ضمن بيانات خويش اعلام داشت كه اين آخرين سفرش به مكه است ، و آخرين زيارتي است كه مي تواند از خانه خدا به جا آورد. او خبر داد كه در آينده اي نزديك ، دعوت الاهي را به سوي مقامات عالي ملكوت لبيك خواهد گفت .

پس از اين گفتار بود كه محيطي پر حزن و اندوه بر كعبه حكمفرما شد و اشك غم از ديدگان مردم جاري گشت . از اين رو حج اين سال به نام حج وداع ناميده شد.