کتابخانه بالقرآن

بانک غدیر صفحه 4935

صفحه 4935

در ضمن فصول (الغدير)، موضوعي كه با لطافت خاصي نگاشته شده است ، ذكر شاعران غدير است . مؤ لف ، شاعراني را كه از آغاز پيدايش واقعه غدير تاكنون ، اين حديث را در شعر خود گنجانده اند، به ترتيب قرنهاي اسلامي - پيوسته - مي آورد. سپس به شرح حال و بيان شخصيت علمي و ادبي آنان پرداخته ، نكاتي سودمند ذكر مي كند و مداركي به دست مي دهد كه از لحاظ تاريخ ادبيات ، بسيار مهم و باارزش است .

(الغدير) به روش فرهنگ نويسان ، كه در تعيين معني واژه يا تاءييد آن به گفته سرايندگان بزرگ زبان استشهاد مي كنند، به اشعار آنان براي تعيين و تاءييد معني (مولي ) استناد مي جويد. چه ، آنان از كلمه (مولي ) در خطبه غدير همان معني ولي ، سرپرست روحاني ، متصرف در امور، و پيشوا را فهميده و در شعر خود به كار برده اند.

البته شاعران و سخنوران هر زبان ، حافظ سرمايه ادبي و ترجمان آن زبانند و هيچ گاه از قواعد دستوري و جاي به كار بردن لغت و فهم معني خواسته شده از آن ، تجاوز نمي كنند. به خصوص در مورد شعراي غدير، كه ستارگان تابنده آسمان ادبيات عرب و شماري ، داراي وزنه هاي عالي ادبيند، و در كتابهاي نحو، صرف ، لغت ، معاني و بيان به شعرشان استشهاد شده است .

نويسنده ما تا پايان جلد يازدهم ، شاعران غدير را تا اوائل نيمه دوم قرن دوازدهم ذكر كرده است ؛ و با تشكيل اين گروه ادبي ، استدلالي لطيف و استشهادي زنده بر تحقيقات مفصلي كه در معني (مولي )(57) كرده افزوده است .

يكي از دانشمندان معاصر(58) ضمن بيان نمونه هاي آثار نفيس شيعه در حديث و علوم اسلامي مي نويسد:

... نمونه ديگر، كتاب پر مايه (الغدير) از علامه خبير ما شيخ عبدالحسين احمد اميني ، كاتب مقتدر توانا، بحاثه محدث امين دانا، دريايي است از حديث كه در غدير خود دارد. از اهل درايه و حديث و شعر و اطلاع بپرسيد! آيت تصميم ، خبرگي ، درايت و ضبط و حوصله و تتبع را در آنجا مي بيند. در تهيه مطالب آن به چهار هزار جلد كتاب و (اصول ) مراجعه شده و از اول تا آخر مطالعه شده است . در جاي خود يك دوره (دايرة المعارف ) است كه در محيط شرق تاريك با فقد وسيله و قيام فردي تاءليف شده است . با آنكه تنها استنساخ و استخراج و مبيضه و مسوده و تصحيح و مقابله و تصدي مطبعه آن ، هر كدام آنها جداگانه فوجي يار و معين و مددكار مي خواهد.(59)

باري اين دائره المعارف كبير، حاصل تحقيقها و كوششهاي چندين ساله دانشمند و نويسنده بزرگ شيعه ، آيت الله آقاي شيخ عبدالحسين اميني است . معظم له ، پس از سالها كاوش و پژوهش ، موفق شد كه در سال 1364 ق /1324 ش چاپ اول كتابش را در نجف شروع كرده تا نه جلد آن را به طبع رساند و در سراسر ممالك اسلامي و غير آن منتشر سازد. سپس در اثر ناياب شدن كتاب و درخواست استادان و دانشمندان كشورهاي مختلف ، چاپ دومش را در سال 1370 ق /1330 ش در تهران آغاز كرد و تا يازده جلد را انتشار داد. بقيه كتاب ، كه به بيست جلد مي رسد، تنظيم يافته و هم اكنون در دست تجديدنظر مؤ لف است . (60)

جلد اول الغدير، به وسيله دكتر صفا خلوصي ، استاد دانشگاه لندن ، به زبان انگليسي ترجمه و منتشر گشته است ؛ و تا جلد سوم نيز به وسيله استاد احمد علي جوهر امروهوي ، كه از اديبان و دانشمندان بزرگ كراچي است ، به زبان اردو برگردان شده است .

تقريظها

ارزش تحقيقها، مداركهاي فراوان ، شيوايي گفتار، تشخيص صحيح ، امانت مؤ لف ، و قضاوتهاي درستش ، و هم عظمت و زيبايي كتاب ، سبب شد كه اساتيد دانشگاهها، دانشمندان بزرگ ، پادشاهان ، وزيران ، عقايدشناسان ، اديبان و ساير شخصيتهاي مشهور، بر آن تقريظهايي جامع و جالب بنويسند، كه هر يك از آنها در حقيقت ، معرف بخشي از محسنات (الغدير) است .