پیام غدیر صفحه 25

مورد آن سخنی نفرموده باشد بلکه از آغاز بعثت و از واقعه یوم الدار و یوم الانذار که در سال سوم بعثت واقع شد تا سال حجّة الوداع در موارد متعدد و مکرر پیغمبر صلی‌الله علیه و آله حق بلاغ را راجع به آن ادا فرموده بود، پس چگونه این آیه در مورد آن نازل شده است؟

پاسخ این است: همین‌گونه است که بیان می‌کنید، البته نصوصی که دلالت بر خلافت و ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السّلام دارد منحصر به حدیث غدیر نیست.

تبلیغ ولایت از اوّل در برنامه‌های رسالت قرار داشته و رسول خدا صلی‌الله علیه و آله در فرصت‌های مناسب آن را به مردم تبلیغ می‌فرمود و چنان‌که صریحاً به آن اشاره کردیم در حدیث متواتر ثقلین عترت را عدل قرآن کریم و در احادیث متواتر و مشهور دیگر علی علیه‌السّلام را خلیفه و جانشین خود معرّفی فرمود، ولی چون امر ولایت موضوعی است که همواره صاحبان اغراض شخصی و ریاست‌طلبان به آن چشم طمع دارند تبلیغ عادی و متعارف که نسبت به بیان یک حکم ساده انجام می‌شود برای آن کافی نیست و باید تا ممکن است ابلاغ آن ظاهرتر و رساتر باشد به طوری که دسایس سیاسی نتواند آن را محو نماید.

به این جهت گرچه انتصاب و معرّفی جانشین پیامبر در مناسبات مختلف انجام‌شدنی بود امّا چون به مرور زمان ممکن بود در بعض اذهان اهمیت آن کم و یا فراموش شود، بهترین و مناسب‌ترین فرصت و موقعیت برای اعلان عام و غیرقابل انکار آن، همان زمان قُرب رحلت رسول خدا صلی‌الله علیه و آله و در آن مجمع همگانی مسلمانان بود تا همه یاد اعلام‌های قبلی تازه شود که مسلمانان نسبت به آن موضوع مهم،