- پیش گفتار 1
- فصل اول: کلیات 4
- 1. نکاتی درباره موضوع پژوهش 4
- اشاره 4
- 2. صلح طلبی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 5
- اشاره 5
- اشاره 7
- الف) اندیشه قرآن 7
- یک _ پیمان شکنی مشرکان 8
- سه _ مشرکان؛ آغازگر جنگ ها 8
- دو _ بیرون کردن پیامبر از زادگاهش 8
- یک _ صلح حدیبیه 9
- ب) آموزه های نبوی 9
- ج) رفتار نبوی 9
- اشاره 9
- دو _ نبردهای پیامبر 11
- اشاره 14
- فصل دوم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با خدا 14
- 1. اهتمام به نماز 15
- 2. دعا و نیایش 18
- اشاره 18
- الف) پیش از حرکت 20
- ج) دعا برای مسلمانان 21
- ب) پیش از نبرد 21
- د) دعا برای خاصان 22
- ه_) هنگام سختی پیکار 23
- و) دعا برای شهیدان 24
- ز) سپاس گزاری 25
- ح) دعا برای خانواده شهدا 27
- ط) نفرین برای دشمنان 28
- ی) نفرین برای جنایت کاران جنگی 30
- 3. شب زنده داری 32
- 1. ویژگی های اخلاقی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 35
- اشاره 35
- الف) شجاعت 35
- اشاره 35
- فصل سوم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با مسلمانان 35
- ب) شکیبایی 39
- ج) توکل 43
- د) مهربانی 46
- ه_) پایداری 48
- اشاره 52
- الف) ایجاد انگیزه آفرینی الهی 52
- اشاره 52
- 2. فرهنگ سازی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله برای رزمندگان 52
- سه _ انگیزه اجتماعی 53
- دو _ انگیزه طبیعی 53
- اشاره 53
- یک _ انگیزه اقتصادی 53
- یک _ جهاد 55
- دو _ شهادت 56
- سه _ تکبیر 57
- ب) ایجاد نظام داوطلبانه 59
- ج) پرورش روحیه شهادت طلبی 63
- یک _ خدا محوری 66
- د) سفارش های اخلاقی پیش از جنگ 66
- اشاره 66
- دو _ پرهیز از خون ریزی 67
- سه _ رعایت حقوق انسانی 69
- چهار _ ایستادگی 70
- ه_) مشورت با یاران 70
- اشاره 76
- و) انضباط 76
- یک _ اطاعت از فرماندهی 76
- دو _ آرایش سپاه 77
- سه _ سازمان دهی نیرو 79
- چهار _ جدیت در کار 82
- ز) حضور در پیشاپیش لشکر 83
- ح) استفاده از خویشاوندان هنگام خطر 85
- ط) مشارکت و همکاری با سربازان 89
- اشاره 92
- ی) تقویت روحیه 92
- یک _ بارور کردن ایمان 93
- دو _ زنده کردن امید 94
- اشاره 96
- سه _ تواضع در هم نوایی 96
- اول _ پاسخ گویی با شعر 97
- دوم _ هم صدایی 99
- چهار _ شِعار 100
- ک) پاس داشت شهیدان و خانواده های آنان 103
- ل) ترویج فرمان برداری از والدین 106
- م) شایسته سالاری 109
- ن) برخورد با خطاکاران 111
- اشاره 113
- اشاره 113
- فصل چهارم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با دشمنان 113
- 1. رفتار با جنگ جویان 113
- الف) دعوت به اسلام 115
- ب) پرهیز از آغاز جنگ 118
- ج) رعایت حقوق بشر 119
- یک _ ممنوعیت شکنجه و مُثله کردن 119
- اشاره 119
- دو _ ممنوعیت حمله شبانه 121
- سه _ ممنوعیت استفاده از سلاح کشتار جمعی 124
- چهار _ مصونیت کودکان و زنان 124
- پنج _ مصونیت بی گناهان 127
- شش _ مصونیت سفیران 129
- هفت _ مصونیت عابدان و عالمان 133
- هشت _ ممنوعیت جسارت و ناسزاگویی 133
- نه _ ممنوعیت کشتن فراریان 135
- د) وفاداری به پیمان ها 137
- اشاره 142
- 2. رفتار با اسیران 142
- الف) دعوت به اسلام 144
- اشاره 147
- ب) بخشایش 147
- یک _ پاس داشت اخلاق پسندیده 149
- دو _ چشم پوشی از حق شخصی 150
- سه _ ترویج برادری و دوستی 152
- چهار _ اسلام 155
- ج) فدیه 157
- د) رعایت حقوق اسیران 158
- اشاره 158
- یک _ نیکی 159
- دو _ مدارا 160
- 3. اعدام 161
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 163
- 1. تفکیک فقه و اخلاق 163
- اشاره 163
- اشاره 163
- بایدها و نبایدهای رسانه 163
- 2. بازشناسی عصر نبوی 164
- 3. بازتاب درست خدامحوری 164
- 4. بازتاب درست جنگ های پیامبر 165
- 5. تبیین صلح طلبی پیامبر 166
- 6. تقویت روحیه ایمان 167
- راه کارهای پرداختن به موضوع در برنامه ها 168
- کتاب نامه 171
افراد ناتوان با خطر روبه رو هستند. این گروه، شاید از مسلمانان ناخرسند باشند و از نظر اعتقادی، دشمن به شمار آیند، ولی اخلاق اسلامی حکم می کند رزمنده مسلمان با آنان درگیر نشود. درگیری با آنان تنها در صورتی جایز است که این افراد برای کشتن مسلمانان، سلاح به دست گیرند و بخواهند مسلمانی را بکشند. در این صورت نیز پیامبر فرموده است: «تا جایی که می شود، از کشتن آنان خودداری کنید».(1)
امام صادق علیه السلام می فرماید:
رسول خدا صلی الله علیه و آله هرگاه می خواست سپاهی را گسیل دارد، آنها را فرا می خواند و در برابر خود می نشاند و می فرمود: به نام خدا و با یاری خدا و در راه خدا و بر آیین پیامبر خدا ره سپار شوید. در غنایم خیانت نکنید. دست به مُثله کردن نزنید. نیرنگ به کار نبرید. پیرمرد فرتوت، کودک و زن را نکشید و درختی را قطع مکنید، مگر ناچار شوید.(2)
سفارش های فراوان پیامبر مبنی بر نهی از کشتن بی پناهان، نشان دهنده حق مداری، روح بلند و انسان دوستی آن حضرت است. با وجود این سفارش ها، گاه دیده می شد که در میان نبرد، مسلمان خطاکاری به عمد یا از سر غفلت، به کودک یا زنی حمله می کرد. در این گونه موارد، پیامبر خدا به شدت ناراحت می شد و خطاکاران را بازخواست می کرد.
اسود بن سریع، از یاران پیامبر می گوید:
توفیق همراهی پیامبر خدا در یکی از جنگ ها نصیبم شد. با پیامبر به سوی معرکه حرکت کردیم. دیدیم که مسلمانان بسیاری از مشرکان را کشته اند و
1- وسائل الشیعه، ج15، ص64، ح1.
2- میزان الحکمه، ج3، ص1071، ح3500.