سیره و اخلاق نظامی پیامبر اعظم صلی الله علیه و اله وسلم صفحه 137

د) وفاداری به پیمان ها

د) وفاداری به پیمان ها

وفاداری به پیمان از واجبات دین مقدس اسلام است. آیه ها و روایت های بی شماری به پای بندی در قراردادها اشاره دارد. قرآن مجید، مؤمنان(1) و نیکوکاران(2) را کسانی می داند که به عهد خویش پای بندند. جالب اینجاست که خدا در یاد کرد اسماعیل، او را «صادِقَ الْوَعْد» می نامد.(3) خداوند در چند آیه به مسلمانان چنین دستور می دهد:

«ای کسانی که ایمان آورده اید! به قراردادها[ی خود] وفا کنید». (مائده: 1)

«به پیمان خود وفا کنید؛ زیرا از پیمان پرسش خواهد شد». (اسراء: 34)

آیه های نخست سوره برائت(4) نیز بیانگر دیدگاه های مهم اسلام درباره وفاداری به عهد و پیمان، حتی با مشرکان است. اگر زمان و فضای نزول آیات بررسی شود، درمی یابیم که قرآن در حساس ترین موارد که شکستن پیمان بسیار آسان و بی اهمیت بود، مسلمانان را از شکستن پیمان خود باز داشت. علامه طباطبایی رحمه الله در این باره می گوید:

این آیات به طوری که سیاق آنها دلالت دارد، بعد از فتح نازل شده است؛ یعنی زمانی که خداوند مشرکان را به ذلت افکند و قدرت و شوکت آنان را از بین برد. این آیات مسلمانان را وا می دارد تا سرزمینی را که تصرف کرده اند و بر آن چیره گشته اند، از لوث شرک پاک سازند و ریختن خون مشرکان را بدون هیچ قید و شرطی _ مگر در صورتی که ایمان بیاورند _ حلال می شمارد. با این حال، مشرکانی را که میان آنها و مسلمانان پیمان

1- نک: مؤمنون: 8 .
2- نک: بقره: 177.
3- نک: مریم: 54.
4- نک: برائت: 5 _ 1.