- پیش گفتار 1
- فصل اول: کلیات 4
- اشاره 4
- 1. نکاتی درباره موضوع پژوهش 4
- اشاره 5
- 2. صلح طلبی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 5
- اشاره 7
- الف) اندیشه قرآن 7
- یک _ پیمان شکنی مشرکان 8
- سه _ مشرکان؛ آغازگر جنگ ها 8
- دو _ بیرون کردن پیامبر از زادگاهش 8
- یک _ صلح حدیبیه 9
- ب) آموزه های نبوی 9
- اشاره 9
- ج) رفتار نبوی 9
- دو _ نبردهای پیامبر 11
- فصل دوم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با خدا 14
- اشاره 14
- 1. اهتمام به نماز 15
- 2. دعا و نیایش 18
- اشاره 18
- الف) پیش از حرکت 20
- ج) دعا برای مسلمانان 21
- ب) پیش از نبرد 21
- د) دعا برای خاصان 22
- ه_) هنگام سختی پیکار 23
- و) دعا برای شهیدان 24
- ز) سپاس گزاری 25
- ح) دعا برای خانواده شهدا 27
- ط) نفرین برای دشمنان 28
- ی) نفرین برای جنایت کاران جنگی 30
- 3. شب زنده داری 32
- 1. ویژگی های اخلاقی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 35
- اشاره 35
- اشاره 35
- الف) شجاعت 35
- فصل سوم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با مسلمانان 35
- ب) شکیبایی 39
- ج) توکل 43
- د) مهربانی 46
- ه_) پایداری 48
- اشاره 52
- الف) ایجاد انگیزه آفرینی الهی 52
- اشاره 52
- 2. فرهنگ سازی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله برای رزمندگان 52
- دو _ انگیزه طبیعی 53
- سه _ انگیزه اجتماعی 53
- اشاره 53
- یک _ انگیزه اقتصادی 53
- یک _ جهاد 55
- دو _ شهادت 56
- سه _ تکبیر 57
- ب) ایجاد نظام داوطلبانه 59
- ج) پرورش روحیه شهادت طلبی 63
- یک _ خدا محوری 66
- د) سفارش های اخلاقی پیش از جنگ 66
- اشاره 66
- دو _ پرهیز از خون ریزی 67
- سه _ رعایت حقوق انسانی 69
- ه_) مشورت با یاران 70
- چهار _ ایستادگی 70
- یک _ اطاعت از فرماندهی 76
- و) انضباط 76
- اشاره 76
- دو _ آرایش سپاه 77
- سه _ سازمان دهی نیرو 79
- چهار _ جدیت در کار 82
- ز) حضور در پیشاپیش لشکر 83
- ح) استفاده از خویشاوندان هنگام خطر 85
- ط) مشارکت و همکاری با سربازان 89
- اشاره 92
- ی) تقویت روحیه 92
- یک _ بارور کردن ایمان 93
- دو _ زنده کردن امید 94
- اشاره 96
- سه _ تواضع در هم نوایی 96
- اول _ پاسخ گویی با شعر 97
- دوم _ هم صدایی 99
- چهار _ شِعار 100
- ک) پاس داشت شهیدان و خانواده های آنان 103
- ل) ترویج فرمان برداری از والدین 106
- م) شایسته سالاری 109
- ن) برخورد با خطاکاران 111
- اشاره 113
- فصل چهارم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با دشمنان 113
- اشاره 113
- 1. رفتار با جنگ جویان 113
- الف) دعوت به اسلام 115
- ب) پرهیز از آغاز جنگ 118
- اشاره 119
- یک _ ممنوعیت شکنجه و مُثله کردن 119
- ج) رعایت حقوق بشر 119
- دو _ ممنوعیت حمله شبانه 121
- چهار _ مصونیت کودکان و زنان 124
- سه _ ممنوعیت استفاده از سلاح کشتار جمعی 124
- پنج _ مصونیت بی گناهان 127
- شش _ مصونیت سفیران 129
- هشت _ ممنوعیت جسارت و ناسزاگویی 133
- هفت _ مصونیت عابدان و عالمان 133
- نه _ ممنوعیت کشتن فراریان 135
- د) وفاداری به پیمان ها 137
- اشاره 142
- 2. رفتار با اسیران 142
- الف) دعوت به اسلام 144
- اشاره 147
- ب) بخشایش 147
- یک _ پاس داشت اخلاق پسندیده 149
- دو _ چشم پوشی از حق شخصی 150
- سه _ ترویج برادری و دوستی 152
- چهار _ اسلام 155
- ج) فدیه 157
- د) رعایت حقوق اسیران 158
- اشاره 158
- یک _ نیکی 159
- دو _ مدارا 160
- 3. اعدام 161
- 1. تفکیک فقه و اخلاق 163
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 163
- بایدها و نبایدهای رسانه 163
- اشاره 163
- اشاره 163
- 2. بازشناسی عصر نبوی 164
- 3. بازتاب درست خدامحوری 164
- 4. بازتاب درست جنگ های پیامبر 165
- 5. تبیین صلح طلبی پیامبر 166
- 6. تقویت روحیه ایمان 167
- راه کارهای پرداختن به موضوع در برنامه ها 168
- کتاب نامه 171
3. فرمانده و جنگ جوی مسلمان حق کشتن اسیر را _ به جرم اسارت _ ندارند (عفو یا فدیه)؛
4. مسلمانان نباید هنگام بازداشت اسیران کوتاهی کنند؛
5. عفو بر فدیه مقدم است و قرآن از عفو با عبارت «منت مسلمانان بر کفار» یاد کرده است.
سیره نبوی اخلاق پیامبر، اخلاقی قرآنی است. آن حضرت هنگام جنگ، شجاعانه با کافران می جنگید، ولی هنگام اسارتِ دشمنان، با آنان مهربان بود. همان گونه که قرآن عفو را بر فدیه مقدم داشته، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، بیشتر اسیران جنگی را آزاد و از هر بهانه ای برای بخشش اسیران استقبال می کرد. در نگاه والای آن حضرت، بخشودن کسی که ستم کرده، جزو بهترین خوبی های دنیا و آخرت است.(1)
پیامبر در این باره می فرمود: «گذشت سردمداران حکومت، حکومت را پاینده تر می سازد.»(2) پیامبر همواره به یارانشان آموخته بودند که «سزاوارترین ایشان به گذشت کردن، تواناترین آنها بر کیفر رساندن است.»(3) پیامبر در جایی دیگر فرموده است:
کسی که در زمانی که قدرت (بر انتقام) دارد، گذشت کند، خداوند در روز دشواری، از او خواهد گذشت.(4)
1- کافی، ج2، ص107، ح1.
2- میزان الحکمه، ج 8، ص3834.
3- میزان الحکمه، ج 8، ص3837.
4- میزان الحکمه، ج 8، ص3837.