سیره و اخلاق نظامی پیامبر اعظم صلی الله علیه و اله وسلم صفحه 59

مسلمانان نیز ندای تکبیر سر می دادند.(1) این گونه تکبیر گفتن، در همه جنگ ها مرسوم شد و دیگر صدای هلهله و فریادهای بی معنا، از عرب های مسلمان شنیده نشد.

رسول خدا صلی الله علیه و آله همیشه به یاد خدا بود و برای اینکه مسلمانان را هم به این کار وا دارد، از عبارت هایی بهره می برد که یادآور نام خدا بود. هرگاه می خواست لشکر را صدا کند، می فرمود: «یا خَیْلَ اللّه ِ.»(2) به فرماندهان خود گفته بود هرگاه خواستید رمزی برای نام شب یا جنگ ها برگزینید، از نام خدا بهره ببرید.(3) خود حضرت نیز چنین می کرد. برای نمونه، یکی از رمزهای جنگ بدر، واژه «أَحَدٌ أَحَدٌ»(4) بود.

پیامبر، یاری مشرکان را برای جنگ با دیگر مشرکان نمی پذیرفت.(5) شاید بتوان این ایده را برگرفته از روحیه خدامحوری آن حضرت دانست.

ب) ایجاد نظام داوطلبانه

ب) ایجاد نظام داوطلبانه

سامان یافتن کارهای بزرگ، نیازمند مجموعه ای ثابت، هزینه های بسیار در سطحی گسترده و نوعی اجبار و الزام است. ازاین رو، جنگ که از دشوارترین کارهاست، نیازمند مجموعه ای آزموده و نظامیان توان مند است. ارتش های بزرگ دنیا، در گذشته و حال، از اعضای ثابت نبردهای احتمالی

1- بحارالانوار، ج20، ص189.
2- مغازی تاریخ جنگ های پیامبر، ص 350.
3- میزان الحکمه، ج6، ص2774، ح9449.
4- ابن کثیر، السیره النبویه، ج 2، ص416.
5- در جنگ احد، گروهی از مشرکان هم پیمان با عبداللّه بن ابی، برای یاری مسلمانان بر مشرکان قریش، در لشکرگاه پیامبر شیخان حاضر شدند، ولی حضرت یاری آنها را نپذیرفت. (نک: الطبقات الکبری، ج2، ص36)