- پیش گفتار 1
- فصل اول: کلیات 4
- اشاره 4
- 1. نکاتی درباره موضوع پژوهش 4
- اشاره 5
- 2. صلح طلبی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 5
- الف) اندیشه قرآن 7
- اشاره 7
- یک _ پیمان شکنی مشرکان 8
- سه _ مشرکان؛ آغازگر جنگ ها 8
- دو _ بیرون کردن پیامبر از زادگاهش 8
- یک _ صلح حدیبیه 9
- ب) آموزه های نبوی 9
- اشاره 9
- ج) رفتار نبوی 9
- دو _ نبردهای پیامبر 11
- اشاره 14
- فصل دوم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با خدا 14
- 1. اهتمام به نماز 15
- 2. دعا و نیایش 18
- اشاره 18
- الف) پیش از حرکت 20
- ب) پیش از نبرد 21
- ج) دعا برای مسلمانان 21
- د) دعا برای خاصان 22
- ه_) هنگام سختی پیکار 23
- و) دعا برای شهیدان 24
- ز) سپاس گزاری 25
- ح) دعا برای خانواده شهدا 27
- ط) نفرین برای دشمنان 28
- ی) نفرین برای جنایت کاران جنگی 30
- 3. شب زنده داری 32
- 1. ویژگی های اخلاقی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله 35
- اشاره 35
- اشاره 35
- فصل سوم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با مسلمانان 35
- الف) شجاعت 35
- ب) شکیبایی 39
- ج) توکل 43
- د) مهربانی 46
- ه_) پایداری 48
- اشاره 52
- الف) ایجاد انگیزه آفرینی الهی 52
- اشاره 52
- 2. فرهنگ سازی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله برای رزمندگان 52
- سه _ انگیزه اجتماعی 53
- دو _ انگیزه طبیعی 53
- اشاره 53
- یک _ انگیزه اقتصادی 53
- یک _ جهاد 55
- دو _ شهادت 56
- سه _ تکبیر 57
- ب) ایجاد نظام داوطلبانه 59
- ج) پرورش روحیه شهادت طلبی 63
- اشاره 66
- یک _ خدا محوری 66
- د) سفارش های اخلاقی پیش از جنگ 66
- دو _ پرهیز از خون ریزی 67
- سه _ رعایت حقوق انسانی 69
- چهار _ ایستادگی 70
- ه_) مشورت با یاران 70
- و) انضباط 76
- اشاره 76
- یک _ اطاعت از فرماندهی 76
- دو _ آرایش سپاه 77
- سه _ سازمان دهی نیرو 79
- چهار _ جدیت در کار 82
- ز) حضور در پیشاپیش لشکر 83
- ح) استفاده از خویشاوندان هنگام خطر 85
- ط) مشارکت و همکاری با سربازان 89
- اشاره 92
- ی) تقویت روحیه 92
- یک _ بارور کردن ایمان 93
- دو _ زنده کردن امید 94
- اشاره 96
- سه _ تواضع در هم نوایی 96
- اول _ پاسخ گویی با شعر 97
- دوم _ هم صدایی 99
- چهار _ شِعار 100
- ک) پاس داشت شهیدان و خانواده های آنان 103
- ل) ترویج فرمان برداری از والدین 106
- م) شایسته سالاری 109
- ن) برخورد با خطاکاران 111
- اشاره 113
- اشاره 113
- فصل چهارم: رابطه پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله با دشمنان 113
- 1. رفتار با جنگ جویان 113
- الف) دعوت به اسلام 115
- ب) پرهیز از آغاز جنگ 118
- ج) رعایت حقوق بشر 119
- یک _ ممنوعیت شکنجه و مُثله کردن 119
- اشاره 119
- دو _ ممنوعیت حمله شبانه 121
- سه _ ممنوعیت استفاده از سلاح کشتار جمعی 124
- چهار _ مصونیت کودکان و زنان 124
- پنج _ مصونیت بی گناهان 127
- شش _ مصونیت سفیران 129
- هشت _ ممنوعیت جسارت و ناسزاگویی 133
- هفت _ مصونیت عابدان و عالمان 133
- نه _ ممنوعیت کشتن فراریان 135
- د) وفاداری به پیمان ها 137
- اشاره 142
- 2. رفتار با اسیران 142
- الف) دعوت به اسلام 144
- اشاره 147
- ب) بخشایش 147
- یک _ پاس داشت اخلاق پسندیده 149
- دو _ چشم پوشی از حق شخصی 150
- سه _ ترویج برادری و دوستی 152
- چهار _ اسلام 155
- ج) فدیه 157
- د) رعایت حقوق اسیران 158
- اشاره 158
- یک _ نیکی 159
- دو _ مدارا 160
- 3. اعدام 161
- 1. تفکیک فقه و اخلاق 163
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 163
- بایدها و نبایدهای رسانه 163
- اشاره 163
- اشاره 163
- 3. بازتاب درست خدامحوری 164
- 2. بازشناسی عصر نبوی 164
- 4. بازتاب درست جنگ های پیامبر 165
- 5. تبیین صلح طلبی پیامبر 166
- 6. تقویت روحیه ایمان 167
- راه کارهای پرداختن به موضوع در برنامه ها 168
- کتاب نامه 171
د) سفارش های اخلاقی پیش از جنگ
اشاره
د) سفارش های اخلاقی پیش از جنگ
تاریخ نگاران، جزئیات نبردهای پیامبر را نگاشته اند. برخی محدثان نیز در متن های مرتبط با جنگ، حدیث های زیبایی از حادثه های صدر اسلام بیان کرده اند. وجه اشتراک کتاب های تاریخ و حدیث درباره نبردهای مسلمانان، گفتارهای نبوی پیش از آغاز نبردهاست.
با مطالعه دقیق این سخنان، نگرش پیامبر به جنگ و شیوه تربیتی ایشان آشکار می شود.
سخنان نبوی پیش از جنگ را به چهار دسته می توان تقسیم کرد:
یک _ خدا محوری
یک _ خدا محوری
جنگ برای پیامبر خدا هیچ گاه هدف اصلی نبود. از جنگ باید به عنوان وسیله ای برای رسیدن به درجه های بالا سود جست. در اسلام آنچه به نبرد معنا می بخشد، جنگ برای خداست. در بسیاری از فرمایش های نبوی به این نکته پی می بریم:
اُغْزُوا بِاللّه ِ وَ فِی سَبِیلِ اللّه ِ وَ عَلی مِلَّهِ رَسُولِ اللّه ِ.(1)
با نام خدا و در راه خدا و بر آیین رسول خدا نبرد کنید.
آنچه رزمندگان اسلام را از جنگ جویان دیگر جدا می سازد، خدایی بودن ایشان است. آنان باید با نام خدا و برای خدا جنگ کنند و جنگی که برای خدا باشد، طبیعی است بر اساس اصول دینی خواهد بود. ازاین رو، پیامبر خدا نام و یاد خدا را در آغاز جنگ و در طول مبارزه به رزمندگان یادآور می شد؛ زیرا مسلمان باید بداند برای چه و در کجا می رزمد.
1- دعائم الاسلام، ج1، ص369.