غدیر در گذر زمان صفحه 151

ابن عساکر و ابونعیم نقل کرده ، سپس از مسند بزّار اذان گفتن جبرئیل را در شب معراج از امیرمؤمنان  علیه السلام به تفصیل روایت کرده است .(1)

حدیث اذان جبرئیل در شب معراج را طبرانی و هیثمی نیز نقل کرده اند(2) ولی بسیار جالب توجّه است که قول رایج در میان اهل سنت استناد به خواب عبداللّه بن زید است ، به عنوان یک نمونه :

حلبی پس از نقل حدیث معراج ، از ذهبی و حافظ ابن رجب نقل کرده که آن مجعول است ، آنگاه از چندین طریق خواب عبداللّه بن زید را نقل کرده و پایه های اذان را بر شالوده خواب بنیاد نهاده است .(3)

این تلاشها همه اش برای کم رنگ کردن اذان جبرئیل است که اذان او همراه با یک سلسله نکات ظریف و حسّاس پیرامون ولایت امیرمؤمنان  علیه السلام بود و به همین دلیل با تمام قدرت تلاش کردند که « حیَّ علی خیرالعمل » را از اذان حذف کنند و اینک فرازهایی از یک حدیث بسیار طولانی از رئیس مذهب امام صادق  علیه السلام :

فراخوانِ ولایت

اذان به معنای اعلام است ، اعلام ولایت امیرمؤمنان  علیه السلام . اگر اذان را فراخوانِ ولایت تعبیر کنیم ، سخن به گزاف نگفته ایم . درنگی در روایات تشریع اذان این واقعیّت را قوّت می بخشد .

1- [1] . سیوطی ، الخصائص الکبری ، ج 1 ، ص 15 .
2- [2] . هیثمی ، مجمع الزّوائد ، ج 1 ، ص 328 ؛ طبرانی ، معجم أوسط ، ج 10 ، ص 114 .
3- [3] . حلبی ، سیره حلبیّه ، ج 2 ، ص 93 _ 97 .