بر اجرای عدالت علوی پای فشارد و عزّت و استقلال مسلمانان و حفظ ثغور (مرزهای) کشور اسلامی را در نظر داشته باشد... .
این کلیاتی است که از خطابۀ غدیر استنباط می شود و پیش از آن، قرآن با آیاتی مانند: )وَ مَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِمَا أنْزَلَ اللهُ فَأُولَئِکَ هُمُ الْکَافِرُون((1)؛ (و آنان که به احکامی که خدا نازل کرده است، حکم نمی کنند، کافرند.)
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم این احکام را به ما آموخته اند و در سیره و سنّت ایشان نیز اجرا شده است.
شاید پرسیده شود: «چرا اهلِ سنّت چنین عمل نمی کنند و اصولاً بینش حکومتی آن ها چیست؟»
مطمئن ترین جواب که دور از پیش داوری یا تعصب باشد، آن است که به نقل قول علمای آنان بپردازیم؛ پس مرور می کنیم:
حافظی بزرگ و محدثی معروف به نام ‘محی الدین یحی نوَوی شافعی(2)
در شرحش بر صحیح مسلم می نویسد: «همۀ اهلِ سنت از فقها و محدثین و متکلّمین بر این عقیده اند که خلیفه و حاکم به خاطر فسق و ظلم و تعطیل احکام خدا، عَزل و خَلع نمی شود و خروج و قیام علیه او جایز نیست؛ فقط باید او را پند داد.»(3)
‘مُستَملی بخارائی که دانشمندی است صوفی مسلک، پیش از او،
1- . مائده، 44: آیات 45و47 این سوره نیز با تفاوت کلمۀ آخر آیه (الکافرون و الفاسقون)، همانند همین آیه است.
2- . وفات: 676.
3- . المِنهاج، حاشیه ارشاد الساوی شرح صحیح بخاری، ج8 ، ص36، به نقل از: حماسۀ غدیر، ص56.