فرهنگ غدیریه : فرهنگ الفبایی صفحه 114

ابن کثیر خود کلمه ی «قربی» را به معنای مصدری در نظر گرفته و آیه را چنین تفسیر کرده است:

«بگو ای پیامبر من در قبال رسالتم از شما مزدی نمی خواهم لکن به سبب قرابتی که بین من و شما وجود دارد، مرا آزار مکنید.»

در مقابل، برخی دیگر از مفسران، مانند زمخشری و فخررازی، «القربی» را به معنای خویشان پیامبر صلی الله علیه و اله گرفته و مصداق آن را بر علی، فاطمه، حسن و حسین علیه السلام منطبق کرده اند.

زمخشری نوشته است: در روایت است که چون آیه ی «قُل لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ اَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهًَْ فِی الْقُرْبی» نازل شد، اصحاب گفتند:

ای رسول خدا، خویشان تو که مودّت آنان بر ما واجب است چه کسانی هستند؟

پیامبر صلی الله علیه و اله فرمود: «علی، فاطمه و دو پسرشان»

زمخشری سپس به نقل حدیث مفصّلی در دوستی آل محمد صلی الله علیه و اله می پردازد که با این عبارت شروع می شود:

«قالَ رَسولُ الله: مَن ماتَ عَلی حُبِّ آلِ محمد ماتَ شَهیداً، وَ مَن ماتَ عَلی حُبِّ آلِ مُحَمّد ماتَ مَغْفُوراً له(1)،…»

فخر رازی پس از ذکر همین مطالب می گوید: این عقیده ی زمخشری بود که از نظر گذشت. اما من معتقدم: آل محمد عبارت از کسی است که امر آنها به رسول خدا صلی الله علیه و اله باز می گردد و شک نیست