فرهنگ غدیریه : فرهنگ الفبایی صفحه 346

متضاد و متناقض پایمال می شد؟ آیا جامعه ی بشری نیاز به راهبر، حاکم، الگو و «ولی» نداشته و ندارد؟

بدون تردید، هر جا انسان هایی گرد هم آیند و جامعه ای تشکیل دهند به رهبر و پیشوا نیاز دارند. تاریخ، جامعه ای را سراغ ندارد که تدبیر امور آنها بدون رهبر- این نیاز اساسی و اولیه ی هر جامعه بشری- صورت گرفته باشد.

وجود یک پیشوای باکفایت می تواند افراد جامعه ای را در جنبه های مختلف فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی به سوی کمال مادی و معنوی سوق دهد. موضوع «پیشوا» و «پیشوایی» در تاریخ بشر همواره فصل عمده ای از علم سیاست را به خود اختصاص داده است. در اسلام، نیز موضوع امامت و ولایت بسیار با اهمیت تلقی شده و عالمان دین، بحث های این موضوع را از دیدگاه های گوناگون فقهی، قرآنی، تاریخی و کلامی مورد بحث و بررسی قرارداده اند. آنچه باعث شد تا این بحث مورد توجه بیشتری قرار گیرد، تغییرمسیرخلافت و رهبری جامعه پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه و اله از نصّ فرمان آن حضرت، و نادیده گرفته شدن حق مسلم پیشوای واقعی مسلمانان، حضرت علی علیه السلام بود(1).

الف) انتصاب امام

در این که پس از پیامبر صلی الله علیه و اله فردی باید اداره ی امور مسلمانان را در دست گیرد، در حفظ دین و شریعت بکوشد و از نابسامانی جامعه و تفرقّه امّت اسلامی جلوگیری کند، بین شیعه و اهل سنت توافق نظر