فرهنگ غدیر صفحه 110

رهبری اهل بیت علیهم السّلام.در سفری که آن حضرت از مدینه به خراسان می رفت،در نیشابور استقبال بی نظیری از سوی شیعیان انجام گرفت.مردم درخواست کردند که حدیثی بفرماید.حضرت،کلامی را از پدرانش از پیامبر،از جبرئیل و از خدا نقل کرد که خداوند می فرماید:

کلمۀ لا اله الا اللّه(عقیدۀ توحید)،حصن و دژ استوار من است،هرکس وارد آن شود(و موحّد باشد)از عذاب من ایمن گردد.حضرت درنگی فرمود،سپس سر از کجاوه بیرون آورد و فرمود:«بشروطها و أنا من شروطها» (1)،یعنی این سخن شرطهایی دارد،من یکی از آن شرطهایم.معنای این تأکید آن است که«توحید»وقتی دژ حفاظتی و ایمن ساز از عذاب خدا و ضامن سعادت بشر است که در کنار آن،عقیده به ولایت أئمّۀ معصومین و اطاعت از آنان باشد و در رأس این دینداری،«امامت معصوم»هم باشد،وگرنه این دژ،بی نگهبان و بی حفاظ است و به تسخیر دشمن درمی آید.

نکتۀ جالب این که در این حدیث،کلمۀ لا اله الا اللّه،قلعۀ الهی به شمار آمده است،در حدیث دیگری ولایت علی بن ابی طالب،حصن الهی شمرده شده است(ولایه علیّ بن أبی طالب حصنی،فمن دخل حصنی امن من عذابی) (2)،نتیجۀ این دو حدیث،پیوند توحید و ولایت است،هردو حافظ و قلعه و دژ الهی اند و این،همان«و أنا من شروطها»را بهتر اثبات می کند.این حدیث،به سبب سند بسیار خوبش به«سلسله الذهب»نیز معروف است.-حدیث سلسله الذهب.

بصره

یکی از شهرهای جنوبی عراق نزدیک مرز ایران و کویت.جزو قلمرو حکومت امیر المؤمنین بود.بصره در دوران عمر ساخته شد و مرکز نیروهای رزمی و پایگاه اعزام سپاه بود.طلحه،زبیر و عایشه آنجا گرد آمدند و جنگ جمل را بر ضدّ امیر المؤمنین به راه