فرهنگ غدیر صفحه 112

بنی هاشم

فرزندان هاشم بن عبد مناف،جدّ پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله.بنی هاشم در میان عرب،به پاکی و نجابت و آقایی معروف بودند و اهل بیت عصمت از این نسل و تبار و وارث مکارم این خاندانند و پیوسته به«آل هاشم»بودن خود افتخار می کردند.پیامبر فرمود:«بغض بنی هاشم نفاق» (1)،دشمنی با بنی هاشم نفاق است.

پیامبر،امامان را که از قریش اند،از تیرۀ هاشم می داند. (2)حضرت امیر نیز تقابل بنی امیه با بنی هاشم را دیرین شمرده و از نابرابری هاشم و امیّه سخن می گوید:«لیس امیّه کهاشم و لا حرب کعبد المطّلب». (3)شجاعت هاشمیان در نبرد با دشمن نیز مشهور است.

امیر المؤمنین علیه السّلام در یکی از نامه هایش به معاویه،سپاه خویش را که از مهاجرین و انصار است و شمشیرهای هاشمی(و سیوف هاشمیّه)را به رخ او می کشد. (4)-اهل بیت.

بو تراب-ابو تراب

بهج الصّباغه فی شرح نهج البلاغه

یکی از پژوهشهای ارزشمند دربارۀ نهج البلاغه که تدوین موضوعی و محتوایی این کتاب است و به نوعی تفسیر نهج البلاغه با نهج البلاغه به شمار می رود،اثر محقق بزرگ، شیخ محمّد تقی شوشتری(1281-1374 ش.)مؤلف قاموس الرّجال.این کتاب در 14 جلد و 933 موضوع کلّی و 60 فصل عام تدوین گشته (5)و مبحث امامت حضرت علی علیه السّلام با نگاهی جامع بحث شده است. (6)-نهج البلاغه،کتابشناسی نهج البلاغه،سخنان علی علیه السّلام،نهج السعاده.

1- 1) .بحار الأنوار،ج 93 ص 221.
2- 2) .نهج البلاغه،خطبه 144.
3- 3) .همان،نامۀ 17.
4- 4) .همان،نامۀ 28.دربارۀ بنی هاشم از جمله ر.ک:«دائره المعارف تشیّع»،ج 3 ص 495.
5- 5) .انتشارات امیر کبیر در سال 1376 ش جدیدترین چاپ این اثر را با پژوهشهایی از سوی بنیاد نهج البلاغه منتشر کرده است.
6- 6) .ناگفته نماند تدوین موضوعی نهج البلاغه از سوی دیگران نیز صورت گرفته است،همچون:«تصنیف نهج البلاغه»لبیب بیضون،«المعجم الموضوعی لنهج البلاغه»اویس کریم محمّد،«الهادی الی موضوعات نهج البلاغه»علی مشکینی، «الدلیل علی موضوعات نهج البلاغه»علی انصاریان،«فرهنگ آفتاب»معادیخواه و...آثار دیگر،امّا کتاب شوشتری بسیار ارزشمندتر و محققانه تر و مبسوطتر است.