فرهنگ غدیر صفحه 157

تلمیحات غدیری و علوی

تأثیر آیات و روایات بر ادبیات فارسی بسیار است.آیات و احادیثی که دربارۀ امامت، غدیر خم،علی بن ابی طالب علیه السّلام و فضایل و مناقب اوست،به صورت اشاره در متون ادبی (شعر و نثر)به کار رفته است.صنعت ادبی«تلمیح»آن است که در شعر،با آوردن کلماتی به یک آیه،حدیث،واقعۀ تاریخی یا اساطیر،اشاره ای ضمنی شود و تعبیر به کار رفته به نوعی ناظر به آن داستان یا کلام باشد. (1)ازاین رو تلمیحات غدیری و علوی،اشاراتی به آیات و احادیث حاوی مناقب امیر المؤمنین یا رخدادهایی است که دربارۀ آن امام است.

برشمردن اینگونه تلمیحات و توضیح اشاره در هرکدام،به درازا می کشد.برخی از اوصاف و القاب حضرت علی علیه السّلام نیز برخوردار از صنعت تلمیح است:تنها چند مورد از آن ها یاد می شود.ساقی کوثر،شاه دلدل سوار،خانه زاد حق،نگین کعبه،تاج إنّما،شه امکان،باطن إنّا هدیناه السّبیل،لسان اللّه،انیس چاه،حصن تولاّ،قرآن ناطق،درگه علم نبی،ضارب سیفین و طاعن رمحین،گوهر صدف کعبه،پادشاه لو کشف،مهر سپهر قل کفی،شه تخت سلونی،شیر اژدر در،رایت إنّا فتحنا،نقطۀ بای بسم اللّه،نقطۀ تحت با،وزیر پیامبر، ترازوی عدل،میزان اعمال،چشم بیدار فلق،ماه منشقّ در محراب،شق القمر محراب،زبدۀ هشت و چهار،سیف مسلول خداوند،توقیع هل اتی،تشریف لافتی،محرم حرم،سلطان سریر ارتضاء،لوای ولا،حیدر صفدر،بانگ قد قتل.

-القاب و کنیه های علی علیه السّلام،فضایل علی علیه السّلام.

توسّل-تبرّک و توسّل

تولّی و تبرّی

امام علی علیه السّلام و امامان دیگر،نیز عترت پاک پیامبر،اولیای خدایند.ولایت،دوستی و همبستگی با آنان نیز وظیفۀ امّت مؤمن است.دوستی با خاندان عصمت و دوستی با