فرهنگ غدیر صفحه 162

مفصّل نوشت و در آن به مسائل خلاف و قضایای سه خلیفۀ پیشین و حوادث ناگوار تاریخ پس از پیامبر و بهانه جوییهای بی اساس برای کنار گذاشتن حضرت از صحنه سیاسی و خلافت پرداخت و به کاتب خود«عبید اللّه بن ابی رافع»دستور داد که ده تن از افراد موثّق را نزد وی حاضر کند.آن ده نفر مورد نظر امام عبارت بودند از:اصبغ بن نباته،ابو الطفیل عامر بن وائله،زرّ بن حبیش،جویریه،جندب بن زهیر،حارثه بن مضرّب،حارث اعور، علقمه بن قیس،کمیل بن زیاد و عمرو بن زرار. (1)امام دستور داد که آن مکتوب را بگیرند و عبید اللّه بن ابی رافع هرجمله آن را بر مردم بخواند،در حالی که این ده نفر هم حضور داشته باشند،تا اگر کسی فتنه گری کرد،پاسخ او را از کتاب خدا بدهند. (2)این ده نفر را «ثقات عشره»هم می نامند.

این منشور مکتوب و مفصّل،نوعی ادّعانامه علیه غصب خلافت و داستان تلخ سقیفه و بیعت با ابو بکر و تحلیل جریانهای مخالف با حکومت او و جنگ افروزان ضدّ خلافت مشروع علوی و تظلّمی در آستان روحهای بلند و وجدانهای بیدار است و شکوه ای از سستی یاران و همراهان و ناسپاسی نسبت به نعمت والای اسلام و آیین محمدی،و با این جمله در پایان که«إنّی لکم الیوم علی ما کنت علیه أمس و لستم لی علی ما کنتم علیه» (3)، ثبات و پایداری و وفای خود را در راه حق و رنگ عوض کردن و عهد شکستن همراهان را یادآور می شود.-اصحاب علی علیه السّلام،شرطه الخمیس.

ثقلین

تثنیۀ ثقل،یعنی سنگین،نفیس،باارزش.به صورت ثقل هم خوانده اند.ثقلین یعنی دو میراث سنگین و عظیم که یادگار پیامبر میان امّت است،یکی قرآن(ثقل اکبر)و دیگری

1- 1) .در مورد نامها تفاوتهای مختصری در منابع دیده می شود.
2- 2) .متن کامل و مفصل نامه را در«معادن الحکمه»ج 1 ص 149،«الإمامه و السیاسه»،ص 154 و«بحار الأنوار»،ج 30 ص 7 و«کشف المحجه»سید بن طاووس،ص 173 ببینید،نیز ر.ک:«دائره المعارف تشیّع»،ج 5 ص 215،«حکومت و سیاست»،علی اکبر ذاکری.ابن ابی الحدید،آن را خلاصه تر به عنوان خطبۀ آن حضرت پس از شهادت محمّد بن ابی بکر آورده است(شرح نهج البلاغه،ج 6 ص 94).
3- 3) .معادن الحکمه،ج 1 ص 170.