فرهنگ غدیر صفحه 165

جعفریّه-مذهب جعفری

جلوگیری از تدوین حدیث

یکی از ضد فرهنگی ترین اقدامات در صدر اسلام،جلوگیری از نقل و نگارش و تدوین احادیث پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله در زمان خلیفۀ دوم بود،که به بهانۀ کافی بودن قرآن و جلوگیری از آمیختگی آیات قرآن و احادیث پیامبر انجام گرفت،ولی در باطن آن،انگیزۀ جلوگیری از نشر فضایل امیر المؤمنین و اهل بیت علیهم السّلام بود.این کار،از زمان ابو بکر آغاز شد و با شعار «لا تحدّثوا عن رسول اللّه شیئا»(چیزی را از پیامبر خدا نقل نکنید)رواج یافت و نگارش و ثبت احادیث،امری ناپسند جلوه کرد و تا زمان حاکمیت امویان ادامه یافت،هرچند خود آنان بازار جعل حدیث و نقل احادیث ساختگی را رواج بخشیدند و به حدیث سازان، پولهای فراوان دادند.

با حرکت شوم«منع حدیث»،هم امّت را از بسیاری از احادیث محروم ساخت،هم بخشی از شنیده های مردم از رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله فراموش گشت و هم زمینه ساز جعل حدیث در دوره های بعد شد و نیز،برخی تشتّتهای فکری و تفرقه های کلامی را درپی داشت.عمر، در اجرای این سیاست،حتی برخی چهره های سرشناس از اصحاب پیامبر را به خاطر نقل حدیث از آن حضرت،مورد ضرب و حبس قرار داد. (1)در جاهای مختلف از نقل و نگارش حدیث نبوی امتناع می کردند و در توجیه کار خود،آن را به احادیثی از قول پیامبر نسبت می دادند که فرموده است:چیزی از قول من ننویسید و هرکس چیزی غیر از قرآن نوشته، آن را محو کند.ازاین رو کسانی که مجموعه هایی از احادیث را نوشته بودند،آنها را از بین بردند،یا سوزاندند. (2)

برخلاف این شیوه،خود رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله توصیه به ثبت و کتابت علوم و احادیث می فرمود،اهل بیت علیهم السّلام نیز در زمینۀ احادیث،علوم،تفسیر قرآن و مجموعه های دعایی و معارفی هم نقل حدیث از پیامبر می کردند،هم به نوشتن کتاب می پرداختند.کار خلفا در