فرهنگ غدیر صفحه 176

به مردم،دستور داد همه فرود آیند و جمع شوند.در آن صحرا در انبوه بیش از صدهزار نفر،منبری از جهاز شتران برای آن حضرت برپا کردند.پیامبر بالای آن رفت و خطبۀ غدیریّه را ایراد کرد و حضرت علی علیه السّلام را به جانشینی خود نصب کرد.تعبیر نقلهای تاریخی «آقتاب الإبل»و«رحال»است،اقتاب و قتب و رحل،همان جهاز و پالان شتران است که بر آن سوار می شوند. (1)

-واقعۀ غدیر خم،حدیث ولایت.

جیش اسامه

سپاهی که به فرماندهی«اسامه بن زید»،به دستور پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و آله در روزهای آخر عمر آن حضرت آمادۀ عزیمت به موته شد و خود پیامبر برای اسامه پرچم جهاد بست.

پیامبر به دلیل اهمیّت مسأله،اصرار فراوان داشت که سپاه اسامه کوچ کند و سران قریش را به غیر از بنی هاشم هم تشویق می فرمود تا به آن سپاه بپیوندند.با آنکه روزهای آخر عمر پیامبر و دوران کسالت او بود،امّا با تکرار جملۀ«جهّزوا جیش اسامه»و«أنفذوا جیش اسامه»و...می خواست که اصحاب به اردوگاهی که اسامه در آنجا استقرار یافته بروند و مدینه از مخالفان علی علیه السّلام در هنگام وفات آن حضرت خالی باشد.عده ای با دیدن وخامت حال پیامبر،برای فتنه انگیزی پس از فوت آن حضرت،از پیوستن به آن سپاه تعلّل ورزیدند و جوان بودن اسامه را بهانه ساختند.پیامبر خدا ناراحت شد و تخلّف کنندگان از اجرای فرمان و پیوستن به اسامه را لعنت کرد:«جهّزوا جیش اسامه،لعن اللّه من تخلّف عنه». (2)بعضی هم به قرارگاه سپاه اسامه رفتند و دوباره به مدینه برگشتند.

موضوع«تخلّف از جیش اسامه»مورد بحث فراوان میان مورخین و متکلّمین است.

سرپیچی از دستور پیامبر،پس از آن همه اصرار برای پیوستن افراد به سپاه اسامه،خطایی نابخشودنی است و نشان برنامه ریزی قدرت طلبان برای به دست گرفتن حکومت و کنار زدن علی علیه السّلام به شمار می رود.