فرهنگ غدیر صفحه 190

فتطاول النّاس فإذا هم بعلیّ بن ابی طالب کأنّما ینقلع من صبب و ینحطّ من جبل». (1)

حدیث به عبارتهای مختلف نقل شده است.در احادیث مفصلتری وجوه شباهت بیشتری نقل شده است.

علامۀ امینی متن دیگری را که نقل کرده،در آن ده شباهت به آدم،هشت شباهت به نوح،هشت شباهت به ابراهیم،هشت شباهت به یوسف صدیق،هشت شباهت به موسای کلیم،هشت شباهت به عیسای مسیح،هشت شباهت به سلیمان،هشت شباهت به ایّوب، هشت شباهت به یحیی بن زکریّا و هشت شباهت به عیسی ذکر شده است. (2)

علی،احمد،علی موسی و عیسی که در اطوار خلقت جز علی نیست

علی،آدم،علی شیث و علی نوح که در دور نبوّت جز علی نیست

تشبیه و تنظیر آن حضرت به انبیای الهی اشاره به جامعیت شخصیت اوست.«آنچه خوبان همه دارند،تو تنها داری».ذکر این فضایل از زبان حضرت رسول،اشاره به شایستگی او برای امامت و خلافت است،چراکه رهبری امّت براساس«شایسته سالاری»است و امام علی علیه السّلام همۀ شایستگیهای لازم را دارد و آنکه به جای پیامبر می نشیند و«خلیفه»به شمار می رود،باید در اوصاف هرچه بیشتر شبیه پیامبر خدا باشد. (3)

-فضایل علی علیه السّلام،هزار منقبت.

حدیث تهنیت

روز غدیر خم،پس از نصب امیر المؤمنین علیه السّلام به خلافت،کسانی آمدند و به آن حضرت، ولایتش را تهنیت گفتند،یا با عبارت«لیهنئک یا بن أبی طالب»(بر تو گوارا باد،ای پسر ابو طالب)یا با تعبیر«بخّ بخّ»که مرادف به به و تبریک و تهنیت گویی است.از جملۀ آنان عمر بن خطاب بود که گفت:«بخّ بخّ لک یا علیّ!أصبحت مولای و مولی کلّ مؤمن و مؤمنه»و این تهنیت گوییها به امر پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله بود.دستور داد برای علی علیه السّلام خیمه ای

1- 1) .الغدیر،ج 3 ص 355.(بحار الأنوار،ج 39 ص 35 به بعد،احادیث آن با عنوان خصال انبیاء آمده است).
2- 2) .همان،ص 356.
3- 3) .در کتاب«الاسرار العلویّه»محمّد فاضل المسعودی مباحث سودمندی دربارۀ شباهتهای وی به انبیا و مفهوم و مدلول اینگونه روایات آمده است(ص 177 تا 330)،ناشر:المؤسسه الاسلامیه العامه للتبلیغ و الارشاد،قم).