فرهنگ غدیر صفحه 203

این حدیث،با عبارتهای مختلف،در منابع گوناگون شیعه و اهل سنّت به نحو متواتر نقل شده و مورد استناد أئمه،اصحاب و علما در مباحث امامت قرار گرفته است. (1)موارد آن هم متعدد است،غیر از حادثۀ تبوک،در آغاز بعثت و یوم الإنذار،در روز مؤاخات پس از هجرت به مدینه،هنگام بستن درها به مسجد،روز فتح خیبر،در گفتاری با امّ سلمه،با انس بن مالک،با جمعی از اصحاب و در حجه الوداع نیز این سخن را فرموده است. (2)

استدلال به این حدیث بر امامت نیز به نقش هارون نسبت به موسای کلیم برمی گردد.

در آیات متعددی جانشینی هارون برای موسی در قوم بنی اسرائیل بیان شده است،همچون آیه 142 اعراف،29 تا 32 طه و 35 فرقان،مفهوم«منزلت»هم عام است و همۀ شؤون را می گیرد و در کنار طرح منزلت،خلیفه بودن هم مطرح شده است.در حدیثی هم بیش از نسبت موسی و هارون مطرح شده است.رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله به علی بن ابی طالب علیه السّلام فرمود:

«یا علیّ!أنت منّی بمنزله هبه اللّه من آدم،و بمنزله سام من نوح،و بمنزله إسحاق من إبراهیم،و بمنزله هارون من موسی،و بمنزله شمعون من عیسی إلاّ أنّه لا نبیّ بعدی،یا علیّ أنت وصیّی و خلیفتی،فمن جحد وصیّتک و خلافتک فلیس منّی و لست منه و أنا خصمه یوم القیامه،یا علیّ!أنت أفضل امّتی فضلا و أقدمهم سلما،و أکثرهم علما،و أوفرهم حلما و أشجعهم قلبا و أسخاهم کفّا،یا علیّ!أنت الإمام بعدی و الأمیر،و أنت الصّاحب بعدی و الوزیر،و ما لک فی أمّتی من نظیر...» (3)

حدیث وزارت

وزارت،به معنای پشتیبانی،معاضدت و یاری است.وزیر،عهده دار مسؤولیتهایی از سوی حکومت می شود.منصب وزارت،همانگونه که برای هارون نسبت به حضرت موسی بود،برای حضرت علی علیه السّلام نسبت به پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله هم بود و در احادیث بسیاری پیامبر از

1- 1) .برای منابع و متون این حدیث،ر.ک:«احقاق الحق»ج 7 ص 428 و ج 16 ص 1،«الغدیر»ج 10 ص 259،«نفحات الأزهار»(خلاصۀ عبقات)ج 17 و 18،«المراجعات»نامه های 26 تا 32،«بحار الأنوار»،ج 37 ص 254،باب«اخبار المنزله و الاستدلال بها علی امامته»،«معانی الأخبار»،ص 74.
2- 2) .ر.ک:«موسوعه الامام علی بن ابی طالب»،ج 2 ص 152،«نفحات الأزهار»،ج 18 ص 361،«المراجعات»،نامه 32.
3- 3) .بحار الأنوار،ج 37 ص 254.