فرهنگ غدیر صفحه 238

خارجیگری به عنوان یک فکر،پس از نابودی خوارج در نهروان ادامه یافت و کسانی را که همان اعتقادات را داشتند،هرچند خروج و شورشی هم نکرده باشند،خوارج می گویند. (1)

نبرد با خوارج بسیار دشوار بود،چراکه سیمای ظاهری و شعارهای فریبندۀ آنان افراد ساده و کم عمق را فریب می داد.این است که امیر المؤمنین فرمود:چشم این فتنه را من در آوردم و جز من کسی جرأت چنین کاری نداشت. (2)

-جنگ نهروان،قتال بر تأویل،بیعت و بیعت شکنان،مارقین،لا حکم إلاّ للّه.

خیبر

امیر المؤمنین علیه السّلام را«فاتح خیبر»می دانند و این از افتخارات و فضایل اوست.خیبر، منطقه ای یهودی نشین و حاصلخیز در 120 کیلومتری مدینه بود،با زمینهای زراعی، چشمه های جاری و هفت قلعۀ محکم که هزاران مرد جنگجو با خانواده در آن می زیستند و پیرو فرمان رئیس قلعۀ قموص بودند.نبرد مسلمانان با یهودیان خیبرنشین در سال ششم یا هفتم اتفاق افتاد.سپاه اسلام قلعه های خیبر را محاصره کردند.در چند نوبت عملیات نظامی و ناکامی مسلمانان در گشودن قلعه ها،پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله پرچم را به دست علی علیه السّلام سپرد.علی علیه السّلام شجاعانه حمله کرد و قلعۀ قموص را پس از بیست روز که در محاصره بود فتح نمود و مرحب خیبری را کشت و یهودیان تسلیم شدند و مصالحه نامه ای میان آنان و مسلمانان امضا شد.خیبر امروز،فلاتی در 120 کیلومتری شمال مدینه در وادی زیدیّه است و یک قلعۀ قدیمی و چشمه های آب و بیش از سه هزار سکنه دارد. (3)

خیبرگشایی علی بن ابی طالب علیه السّلام،بخصوص پس از جملۀ معروفی که پیامبر دربارۀ وی فرمود(فردا پرچم را به دست کسی خواهم داد که خدا و رسول را دوست دارد و خدا و رسول هم او را دوست دارند و او حتما پیروز خواهد شد)از فضایل برجستۀ آن حضرت به شمار می آید:«لأعطینّ الرّایه غدا رجلا یحبّه اللّه و رسوله و یحبّ اللّه و رسوله،کرّارا غیر فرّار،لا یرجع حتّی یفتح اللّه علی یدیه». (4)حضرت،در سنگین قلعۀ خیبر را کند و از

1- 1) .جاذبه و دافعۀ علی،ص 115.
2- 2) .نهج البلاغه،صبحی صالح،خطبه 93.
3- 3) .فصلنامۀ«میقات حج»،شماره 34 ص 140.
4- 4) .ینابیع المودّه،ص 48،ارشاد،مفید،ج 1 ص 64.