فرهنگ غدیر صفحه 253

ذو الثّدیه

از سران خوارج که در جنگ نهروان کشته شد.نامش حرقوص بن زهیر بود.ازاین رو به او ذو الثّدیه(صاحب پستان)می گفتند که پستانش مثل پستان زنان بود و کشیده می شد و به اندازۀ دست می رسید و چون رها می کردند،به حال اوّل برمی گشت. (1)

حضرت علی در نهج البلاغه از او به عنوان شیطان ردهه(گودالی که جنازه اش آنجا افتاده بود)یاد کرده است که با بانگ صاعقه ای از پای درآمد. (2)پس از پایان یافتن نبرد نهروان،امیر مؤمنان بشدّت در میان کشتگان میدان درپی او می گشت و می فرمود:به خدا به من دروغ گفته نشده است،بگردید او را پیدا کنید،او در میان این گروه بود.تا آنکه جنازۀ او را در زیر کشته های دیگر یافتند و آوردند.امام و دیگران تکبیر گفتند و علی علیه السّلام سجدۀ شکر کرد. (3)

در برخی منابع از او به عنوان«ذو الخویصره»هم نام برده شده است.

-جنگ نهروان،خوارج نهروان.

ذو الفقار

نام شمشیری که امیر المؤمنین علیه السّلام با آن در جنگ احد می جنگید و از جان پیامبر دفاع می کرد و مشرکان را بر خاک می افکند.گویند:اصل آن شمشیر،از آن منبّه بن حجّاج بود که در جنگ بدر کشته شد و شمشیر او در اختیار پیامبر قرار گرفت.روز جنگ احد،علی علیه السّلام چنان سخت می جنگید که شمشیرش شکست.نزد پیامبر آمد.رسول خدا آن شمشیر را به حضرت داد و حضرت جنگی نمایان کرد.اینجا بود که ندای«لا سیف إلاّ ذو الفقار و لا فتی إلاّ علیّ»از زبان حضرت جبرئیل در آسمان پیچید،یعنی شمشیری جز ذو الفقار و جوانمردی جز علی علیه السّلام نیست. (4)

1- 1) .شرح نهج البلاغه،ابن ابی الحدید،ج 2 ص 276.
2- 2) .نهج البلاغه،خطبه 192 بند 113(صبحی صالح).
3- 3) .شرح نهج البلاغه،ابن ابی الحدید،ج 2 ص 276.
4- 4) .همان،ج 14 ص 251،بحار الأنوار،ج 42 ص 57،احقاق الحق،ج 6 ص 21.