فرهنگ غدیر صفحه 265

آن به تألیف مستقلّ پرداخته اند برمی شمرد،از قبیل محمّد بن جریر طبری،ابن عقده، جعابی،عبید اللّه بن احمد انباری،احمد بن محمّد زاری،شیبانی،دارقطنی،نیشابوری، غضایری،سجستانی،کراجکی،مهلبی،منصور رازی،ذهبی،جزری دمشقی،قزوینی، میرحامد حسین هندی،غریفی بحرانی،شیخ عباس قمی،سیّد مرتضی خسروشاهی و دیگران. (1)

این همه نقل و روایت و تألیف،واقعۀ غدیر و امامت امیر المؤمنین علیه السّلام و تواتر حدیث غدیر را اثبات می کند و به قول ضیاء الدین مقبلی(م 1108)پس از نقل اسناد حدیث:«اگر حدیث غدیر،مسلّم نباشد،پس هیچ امر مسلّمی در اسلام وجود ندارد.» (2)

-شاهدان غدیر،غدیر خم،عید غدیر،حدیث ولایت،آیۀ تبلیغ،آیۀ اکمال دین،آیات غدیر،احتجاج به غدیر.

راه غدیر-غدیر خمّ

رجعت

از موضوعات اعتقادی شیعه،عقیده به«رجعت»است،به معنای بازگشت به دنیا پس از مرگ و قبل از قیامت.رجعت تاریخی به معنای عدول از ارزشهای مکتبی نیز وجود دارد که اشاره خواهد شد.رجعت به معنای حیات دوباره،مخصوص بعضی از افراد است نه امری همگانی.کسانی همچون پیامبر،امامان و بعضی از شیعیان أئمّه،پس از ظهور امام زمان علیه السّلام زنده می شوند و به صحنۀ دنیا برمی گردند.اصل آن از اعتقادات مورد اتّفاق و محکم شیعه است،هرچند در جزئیات و کیفیّت و زمان آن اختلاف نظر است.برخی در اثبات آن به آیاتی از قرآن استدلال کرده اند که شاهدی بر زنده شدن دوبارۀ انسان در همین دنیا و پیش از برپایی قیامت است،مثل آیات 95 تا 97 سورۀ انبیاء،31 یس،11 مؤمن،41 تا 43 ص.براساس این عقیده،گاهی به شیعه،«رجعیّه»هم گفته شده است.

شیخ مفید می گوید:«خداوند،کسانی را از مردگان به همین صورت دنیایی شان به دنیا