فرهنگ غدیر صفحه 275

پرهیزگاری و تلاش و با عفاف و درستکاری مرا یاری کنید.آنچه از زهد علی علیه السّلام باید آموخت،تنها در زندگی فردی و شؤون شخصی نیست،بلکه زهد در حکومت و فرمانروایی و دوران مسؤولیت و زمامداری مهمتر است،چراکه اینها بیشتر عامل دلبستگی و دنیازدگی می شود و هنر،پارسایی در عین قدرت و ثروت و شهرت است. (1)کنیۀ زیبای ابو تراب که حاکی از تواضع و خاکساری و زهد اوست،محبوب ترین کنیه ها برای آن حضرت بود.

-سیرۀ علوی،فضایل علی علیه السّلام،ابو تراب.

زهرا علیها السّلام-فاطمه علیها السّلام

زیاد بن ابیه

وی فرزند سمیّه(آن زن زناکار)و پدرش نامعلوم بود.در سال اول هجری به دنیا آمد، در دوران ابو بکر مسلمان شد،در زمان عمر مأمور جمع آوری صدقات و برخی کارها در بصره شد،در زمان امیر المؤمنین علیه السّلام نیز به پیشنهاد بعضی از اصحاب،والی فارس و کرمان شد،امّا خلافهایی از او سر زد.پس از شهادت علی علیه السّلام به معاویه پیوست.معاویه او را برادر خود خواند و از آن پس او را زیاد بن ابی سفیان خواندند. (2)در دربار معاویه مقرّب شد و به امارت کوفه گماشته گشت.در دوران زمامداریش،علاوه بر فساد مالی و سخت گیری بر مردم و ظلم فراوان،شدیدترین رفتار سرکوبگرانه را با شیعیان علی بن ابی طالب علیه السّلام داشت و هزاران نفر را کشت و به زندان افکند و مردم را واداشت تا از امام علی علیه السّلام برائت جویند و او را لعن و دشنام دهند.در نهج البلاغه،نامۀ تند حضرت امیر به او آمده (3)و به برخی خیانتهای او اشاره شده است.وی در سال 53 درگذشت. (4)

1- 1) .دربارۀ زهد علی علیه السّلام از جمله ر.ک:«کیهان فرهنگی»شمارۀ 170 ص 98 مقالۀ سودمند و مبسوط«زهد عالی،علی زاهد»،«حیاه امیر المؤمنین»ناظم زاده،ص 229،«مناقب»ج 2 ص 93،«فضائل الخمسه من الصحاح السته»ج 3 ص 7. و دربارۀ زهد از دیدگاه علی علیه السّلام ر.ک سیری در«نهج البلاغه»شهید مطهّری،بخش ششم و هفتم.
2- 2) .این موضوع که به«استلحاق زیاد»معروف است،از بدعتهای معاویه است که خیلیها به او ایراد گرفتند.
3- 3) .نهج البلاغه،صبحی صالح،نامۀ 21 و 44 و شرح ابن ابی الحدید،ج 16 ص 196.
4- 4) .دربارۀ او ر.ک:«شرح ابن ابی الحدید»،ج 16 ص 179،«موسوعه الامام علی بن ابی طالب»،ج 12 ص 112،«سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب»ج 1 ص 373.