فرهنگ غدیر صفحه 301

النّار» (1)،هربدعت گمراهی است و هرگمراهی در آتش است.حضرت امیر علیه السّلام نیز تقابل سنت و بدعت را چنین فرموده است:«ما أحد إبتدع بدعه إلاّ ترک بها سنّه» (2)هیچ کس نیست که بدعتی می گذارد،مگرآنکه با آن بدعت،سنّتی را ترک می کند.

تا اینجای مسأله،اتفاقی است و بدعت در میان همۀ فرق اسلامی نکوهیده است و بدعتگذار ملعون است و عالمان دین در مقابل بدعتگذار باید علم خود را آشکار کنند،و گرنه ملعونند و امام حسین علیه السّلام به آن جهت قیام کرد که سنّتها مرده و بدعتها زنده شده بود.

مهم آن است که کدام کار سنّت است و کدام کار بدعت؟و آیا می توان هرکاری را به راحتی بدعت نامید و انجام دهنده را طرد کرد یا تفکیر و تفسیق نمود؟

وهابیون که خودشان ترک سنت می کنند و افکار بدعت آلود را منتشر می سازند،شیعه را به بدعت نسبت می دهند.کارهایی همچون:زیارت،توسّل،تبرّک،سجده بر تربت اولیاء، جشن گرفتن برای میلاد پیامبر و أئمه،برگزاری مراسم سوگواری و نوحه خوانی،ساختن قبّه و حرم بر قبور امامان و اولیاء،تبرک جستن به کعبه و ضریح معصومین و مقام ابراهیم، بوسیدن حرمها و ضریحها و...بسیاری از این قبیل کارها را بدعت می پندارند و به شیعیان نسبت شرک می دهند،در حالی که در بسیاری از منابع خود اهل سنّت،روایات فراوان و نیز عمل پیامبر و اصحاب نقل شده که زیارت و توسّل و تبرک می جستند و جشن می گرفتند و این سنّتها ریشۀ قرآنی،حدیثی و سیره ای دارد و عالمان و محققان در این زمینه کتابهای بسیار نوشته اند و مشروعیت و سنّت بودن آنها را بر اساس منابع قطعی و فراوان اثبات کرده اند. (3)

1- 1) .اصول کافی،ج 1 ص 57 ح 12(ص 74 باب البدع...ملاحظه شود).
2- 2) .همان،ص 58،نهج البلاغه،خطبه 145(صبحی صالح،با اندکی تفاوت در عبارت).
3- 3) .از جمله ر.ک:«کشف الارتیاب»،علامه سیّد محسن امین،«سیرتنا و سنّتنا»و«الغدیر»،علامۀ امینی،«البدعه و آثارها الموبقه»جعفر سبحانی:«السنّه و البدعه»عبد اللّه محفوظ محمّد حدّاد،«البدعه»جعفر الباقری،«حقیقه التوسّل و الوسیله علی ضوء الکتاب و السنه»موسی محمّد علی،«التبرک»علی الأحمدی،«التوسّل،او الأستغاثه بالأرواح المقدسه»جعفر سبحانی،«التبرک،انواعه و احکامه»ناصر بن عبد الرحمن الجدیع،«البدعه؛تحدیدها و موقف الاسلام منها»عزت علی عطیه،«الزیاره»محمّد الحسّون،«السجود علی التربه الحسینیّه»سیّد محمّد مهدی موسوی الخرسان،«الإستشفاء بالتربه الحسینیّه»محمّد الکلباسی الاصفهانی،«زیارت»و«تبرک و توسّل»ترجمه جواد محدثی،«زیارت»،مرتضی جوادی آملی،«دائره المعارف تشیّع»ج 3 ص 145 واژۀ بدعت،«البدعه،مفهومها و حدودها»مرکز الرساله.