فرهنگ غدیر صفحه 304

هرچند توضیحات این کتاب در ذیل مدخلهای یادشده،فشرده و گاهی گذرا آمده است،لیکن مراجعه به منابع معرّفی شده در مورد هریک از آنها،لازم و مفید است.

سواد کوفه-کوفه

سوء القضاء،حسن القضاء

خداوند مقدر کرده بود که پس از پیامبر،علی علیه السّلام به خلافت و پیشوایی امّت برسد،داستان سقیفه و غصب خلافت و مظلومیت اهل بیت،سرنوشت دیگری را برای این خاندان و علی علیه السّلام رقم زد.برخی کوشیده اند هم خلافت آن سه خلیفه را به قضای الهی نسبت دهند،هم خلافت علی علیه السّلام را،لیکن خلافت آنان را به عنوان سوء القضاء مطرح کرده اند و خلافت امیر مؤمنان را حسن القضاء،از جمله در شعری از مولانا چنین آمده است:

راز بگشا ای علیّ مرتضی ای پس از سوء القضا،حسن القضا (1)

این تعبیر،به طور ضمنی اشاره به مظلومیت حضرت علی علیه السّلام و نادرستی شیوۀ غاصبان خلافت دارد و خلافت او را تقدیر نیکی پس از آن تقدیر بد می شمارد.

-امامت مفضول،مظلومیّت علی علیه السّلام،اجتهاد در مقابل نصّ.

سورۀ هل اتی

سورۀ 76 قرآن که نامهای دیگرش انسان،دهر و ابرار است.درپی نذری که علی و فاطمه علیها السّلام برای شفای دو فرزند بیمار خود(حسن و حسین)کردند تا سه روز روزه بگیرند، هنگام افطار در سه روز پیاپی،مسکین و یتیم و اسیر به در خانۀ آنان آمد و ایشان افطار خود را به آنان ایثار کردند.این سوره در پی این انفاق خالصانۀ این خانواده و تجلیل از آنان نازل شد. (2)آیات 7 تا 10 تصریح به این موضوع دارد: «یُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَ یَخافُونَ یَوْماً کانَ شَرُّهُ مُسْتَطِیراً، وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکِیناً وَ یَتِیماً وَ أَسِیراً. إِنَّما نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللّهِ لا نُرِیدُ مِنْکُمْ جَزاءً وَ لا شُکُوراً» .به این موضوع با عنوان«آیۀ ابرار»هم اشاره شده