فرهنگ غدیر صفحه 319

محمّد یا محمّد»است.در جنگ بدر و احد شعار مسلمانان«یا نصر اللّه،إقترب»بود،در جنگ با بنی نضیر شعارشان«یا روح القدس ارح»بود،در نبرد طائف«یا رضوان»،در جنگ احزاب«حم،لا یبصرون»،در جنگ حدیبیّه«الا لعنه اللّه علی الظّالمین»و در روز فتح مکه«نحن عباد اللّه حقّا حقّا».امیر مؤمنان در جنگها شعار«اللّه أکبر»سر می داد و ندا می داد:«اللّه اکبر،و اللّه اکبر،یا اللّه یا أحد یا صمد لا حول و لا قوّه إلاّ باللّه العلیّ العظیم». (1)از آنجا که نقش نگین انگشتر نیز نوعی شعار به شمار می رود،یادآوری می شود که انگشترهای مختلف او نقشهای گوناگونی داشت،از قبیل:«اللّه الملک»،«نعم القادر اللّه»،«علیّ یؤمن باللّه»،«الملک للّه»،«اللّه ولیّ علیّ»و... (2)-غدیریه سرایان،شعرای غدیر.

شعر امام علی علیه السّلام-دیوان امام علی علیه السّلام

شعرای غدیر

شاعران غدیر،آنانند که با زبان شعر،به واقعۀ مهم غدیر خم پرداخته و اشعاری دربارۀ امامت و وصایت علی بن ابی طالب و حدیث غدیر و فضایل مولا سروده اند.اینگونه شعرها را«غدیریّه»می نامند و معمولا در غدیریه ها نام غدیر،یا غدیر خم و اشاره به حدیث پیامبر در آن روز و احادیث فضایل امیر المؤمنین علیه السّلام دیده می شود.از زمان حسّان بن ثابت که در روز غدیر خم به اذن پیامبر برخاست و واقعۀ غدیر را سرود،تا زمان حاضر،اشعار فراوان دربارۀ آن حادثه و امامت علی علیه السّلام سروده شده و شاعران عرب و فارسی دربارۀ آن ادای حق کرده اند(-مدایح علوی).

مجموعه های متعددی نیز گردآوری شده که حاوی اشعار عربی یا فارسی دربارۀ غدیر خم است و در اصطلاح ادبی به غدیریّه شهرت یافته است.اسکلت کتاب عظیم«الغدیر» علامۀ امینی،بر غدیریه هایی استوار است که شاعران از عصر پیامبر تا زمان مؤلف سروده اند و قرن به قرن،«شعرای غدیر»و نمونه هایی از آثار آنان و مستندات منقبتهای مطرح شده در آن اشعار را مطرح کرده است. (3)چنین مجموعه هایی در زبان فارسی نیز

1- 1) .شرح نهج البلاغه،ابن ابی الحدید،ج 5 ص 176.
2- 2) .سنن الامام علی علیه السّلام ص 238.
3- 3) .نام تعدادی از شاعران مشهور عرب و فارس در مدخل«مدایح علوی»آمده است.